ՀՀ բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները 1992-2020թթ․ և 2020թ․ ժողովրդագրական գործընթացները

Վերջին շրջանում շատ են մտահոգություններն առ այն, թե Հայաստանի Հանրապետության որ նախագահի (ներկա փուլում վարչապետի) կառավարման ժամանակաշրջանում է տեղի ունեցել ամենամեծ արտագաղթը Հայաստանից։ Բնականաբար պետք է հաշվի առնել նաև ժամանակահատվածները, քանի որ նախորդ դարի 90-ականների սկզբի իրադարձությունների հետևանքով տեղի ունեցած արտագաղթն ամենամեծն է եղել։ 1994թ․ հաջորդած տարիներին ևս տեղի ունեցած արտագաղթի հետևանքով Հայաստանի Հանրապետությունը զրկվել է հսկայական մարդկային ներուժից, որի հետևանքները ներկայումս ցայտունորեն արտահայտվում են։

            Արտագաղթի խնդիրն այն է, որ դրա ցուցանիշները ներկայացնելու համար երբեմն օգտագործվում են ՀՀ սահմանային անցակետերով իրականացված մուտքերի և ելքերի սահմանային գրանցումների տվյալները, որոնք բուն միգրացիայի ցուցիչ չեն, սակայն այդ տվյալները ևս օգտագործվում են միգրացիայի մնացորդի հաշվարկման ժամանակ։ Հնարավոր է, որ ՀՀ սահմանային անցակետերով իրականացված մուտքերի և ելքերի ընդհանուր ցուցանիշը լինի դրական, սակայն միգրացիոն սալդոն՝ բացասական։ Եվ սրանից հետևում է այն ընկալումը, որ տեղի է ունեցել ներգաղթ, թեև միգրացիոն սալդոն ցույց է տալիս հակառակը։ Այս պարագայում, բնականաբար, միգրացիայի գնահատման ցուցիչ է համարվում միգրացիայի մնացորդի ցուցանիշը, որը, ցավոք, Հայաստանի Հանրապետությունում միայն 2020թ․ է դրական եղել, այն էլ կորոնավիրուսի հետևանքով փակ սահմանների և տեղաշարժերի սահմանափակման արդյունքում։

Աղյուսակ 1․ Մշտական բնակչության թվաքանակի փոփոխության բաղադրիչները 1992-2020թթ.[1](հազ․ մարդ)

ՏարիԲնակչության թվաքանակը տարեսկզբինԸնդհանուրհավելաճԲնական հավելաճՄիգրացիայի մնացորդԲնակչության թվաքանակը տարեվերջինՏարեկանհավելաճ/նվազում %  
19923633,3-169,644,7-214,33463,7-4,67
19933463,7-107,031,6-138,63356,7-3,09
19943356,7-96,426,5-122,93260,3-2,87
19953260,3-11,524,1-35,63248,8-0,35
19963248,8-2,823,2-26,03246,0-0,03
19973246,0-7,820,0-27,83238,2-0,24
19983238,2-6,116,2-22,33232,1-0,19
19993232,1-5,212,4-17,63226,9-0,16
20003226,9-11,610,3-21,93215,3-0,36
20013215,3-7,08,1-15,13208,3-0,22
20023208,3-17,16,7-23,83191,2-0,53
20033191,2-17,49,8-27,23173,8-0,55
20043173,8-17,811,8-29,63156,0-0,56
20053156,0-19,211,1-30,33136,8-0,61
20063136,8-19,410,4-29,83117,4-0,62
20073117,4-20,113,3-33,43097,30,64
20083097,3-20,513,8-34,33076,8-0,66
20093076,8-21,616,8-38,43055,2-0,68
20103055,2-20,716,9-37,63034,5-0,68
20113034,5-13,115,4-28,53021,4-0,43
20123021,4+5,514,9-9,43026,9-0,18
20133023,9-9,814,6-24,43017,1-0,32
20143017,1-6,515,3-21,83010,6-0,22
20153010,6-12,013,9-25,92998,6-0,40
20162998,6-12,512,4-24,92986,1-0,42
20172986,1-13,410,6-24,02972,7-0,45
20182972,7-7,410,8-18,22965,3-0,25
20192965,3-5,69,8-15,42959,70,19
20202959,24,43,31,12964,3+0,20

Ինչ վերաբերում  է 2020թ․ գրանցված դրական ժողովրդագրական գործընթացներին, ապա Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցվել է մշտական բնակչության թվաքանակի աճ: 1991թ․-ից ի վեր առաջին անգամ, նաև կորոնավիրուսի համավարակի հետևանքով փակ սահմանների պայմաններում Հայաստանում գրանցվել է միգրացիայի մնացորդի դրական  ցուցանիշ, որը կազմել է 3300 մարդ։ Ընդ որում, 2018թ․ միգրացիայի մնացորդը բացասական էր՝ 18,2, իսկ 2019թ․՝ 15,4 հազար մարդով: Բնական հավելաճի, ինչպես նաև միգրացիոն դրական ցուցանիշի շնորհիվ է, որ Հայաստանի բնակչությունը 2020թ․ աճել է 4400 մարդով և տարվա վերջին կազմել է 2964,1 հազար մարդ:

Հայաստանի Հանրապետության բնական շարժի ցուցանիշները 2017-2020թթ (հազ մարդ)
 2017201820192020
Բնակչության թիվը2972,92965,12959,22964,1
Ծնվածներ37699365743604136448
Մեռելածիններ637632605450
Մահացածներ27367256452625235571
Բնականհավելաճ103321085798791077
Ամուսնություն15214148221556112179
Ամուսնալուծություն3940381938793155
Սահմանահատումների ելքի և մուտքի հաշվեկշիռ, որից    
Ընդհանուր-2689715313-652912093
ՀՀ անձնագրերով-36191-4588-458542786

1 Ծնվածներ

2020թ․ բնակչության շարժի դրական դրսևորումներից է ծնունդների բացարձակ թվի աճը, որը 2019թ․ համեմատ աճել է 1,1 տոկոսով կամ 407 երեխայով և կազմել 36․448 երեխա: Ընդ որում, ծնունդների ընդհանուր թվի 52,3 տոկոսը տղաներ են, իսկ 47,7-ը՝ աղջիկներ: Ծնունդների թվաքանակի աճի նախապայման է դիտարկվում վերարտադրողական տարիքի մարդկանց դրական սպասումները, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ 2020թ․ հուլիսի 1-ից մեկնարկած ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման ծրագրերից, մասնավորապես 1-ին և 2-րդ երեխայի բարձրացված միանվագ դրամական նպաստից օգտվելու համար (1-ին երեխայի պարագայում՝ 50 հազար դրամ և 2-րդի պարագայում՝ 150 հազար դրամ, որը դարձավ 300 հազար դրամ) ծնողները, հնարավոր է, երեխայի ծնունդը պլանավորել էին 2020թ․ հուլիսի 1-ից հետո։

Վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ 2020թ․ 1-ին կիսամյակում ծնունդների բացարձակ թիվը նվազել է 181-ով, իսկ 2-րդ կիսամյակում աճել է 588-ով, որոնց տարբերությունն էլ 2020թ․ գրանցված 407 երեխայի հավելաճն է։ Միաժամանակ, հարկ է նշել, որ կորոնավիրուսն ու Արցախյան 2-րդ պատերազմը որևէ ազդեցություն չեն ունեցել  ծնունդների վրա, քանի որ կորոնավիրուսի համավարակի տարածման պահին, այսինքն 2020թ․ մարտ ամսից հաշվարկած մինչև տարեվերջ, ծնունդներն արդեն իսկ պլանավորված էին։

3 Մեռելածիններ

Հարկ է նշել, որ վերջին տարիներին, նաև բժշկական ծառայությունների որակի բարձրացման հետևանքով մեռելածին նորածինների թվաքանակի կրճատում է դիտարկվում։

4 Մահացածներ

Կորոնավիրուսի համավարակն ու Արցախյան 2-րդ պատերազմն էականորեն ավելացրեցին մահերի թիվը, և 2020թ․ նախորդ տարվա համեմատ մահերի բացարձակ թիվն աճել է 35,1 տոկոսով կամ 9185 մարդով: Մահացածների այսպիսի բարձր ցուցանիշ վերջին անգամ Հայաստանում գրանցվել է 1988թ․, երբ Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքով Խորհրդային Հայաստանում գրանցվել էր 35567 մարդու մահ: Մահացությունների աճի հիմնական պատճառ են հանդիսացել արյան շրջանառության համակարգի հիվանդություններից մահացածների թվի ավելացումը՝ 2987-ով, շնչառական օրգանների հիվանդություններից՝ 841-ով, կորոնավիրուսից՝ 3405 մարդ և հիվանդացության ու մահացության արտաքին պատճառներից՝ 2136-ով ավելի գրանցված դեպքով: Ընդ որում, հիվանդացության և մահացության արտաքին պատճառներից բաժնում մահերի 2291 դեպք գրանցվել է Արցախյան 2-րդ պատերազմի ժամանակ։

5 Բնական հավելաճ

Մահերի վերոնշյալ աճի պայմաններում Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցվել է 1991թ․-ից ի վեր արձանագրված բնական աճի ամենացածր ցուցանիշը, որը 2020թ․կազմել է 1077 մարդ և նախորդ տարվա նույն ցուցանիշից պակաս է 8778 մարդով:

6․Ամուսնություն և ամուսնալուծություն

Կորոնավիրուսի համավարակն ու պատերազմն ազդել են նաև պաշտոնապես գրանցված ամուսնությունների թվաքանակի վրա և 2020թ․, ի տարբերություն 2019թ․, նվազել է 3382 դեպքով և կազմել 12719 ամուսնություն: Նույն ժամանակահատվածում ամուսնալուծությունների թիվը կրճատվել է 725-ով և կազմել է 3155 դեպք:

7․Ելքի և մուտքի հաշվեկշիռ

Կորոնավիրուսային համավարակի հետևանքով փակ սահմանների և մասնավորապես 2020թ․ մարտ, ապրիլ, մայիս, հունիս ամիսներին տնտեսական և սոցիալական դժվարությունների հետևանքով ՌԴ-ից մեր հայրենակիցների մեծ ներհոսքով պայմանավորված՝ 2020թ․, 2011թ․-ից ի վեր առաջին անգամ ՀՀ սահմանային անցակետերովիրականացված մուտքերի և ելքերի՝ ՀՀ փաստաթղթերով գրանցումներն ունեցել են դրական ցուցանիշ՝ 42․786 մարդ: 2019թ․ ՀՀ փաստաթղթերով մուտքերի և ելքերի տարբերությունը բացասական էր 6529 մարդով:

Արտակ Մարկոսյան

ՄԱՀՀԻ ասոցացված փորձագետ, ժողովրդագետ

«Ժողովրդավարություն, անվտանգություն և արտաքին քաղաքականություն» ծրագիր (NED)

Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտ (ՄԱՀՀԻ)


[1]Հայաստանի ժողովրդագրական ժողովածու 2020թ․, Բնակչություն, էջ 39։

ՀՀ Զինված ուժերն ադրբեջանցիներին զրկել են որևէ գործողություն իրականացնելու հնարավորությունից

Պաշտպանության նախարարության հաղորդմամբ՝ մայիսի 12-ին և 13-ին Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի սահմանային որոշ հատվածներում իրականացված սադրանքներից հետո ստեղծված իրադրությունը, մայիսի 19-ի առավոտյան դրությամբ, էական փոփոխություններ չի կրել։

Սադրանքի իրականացման բոլոր ուղղություններում թե՛ տարածքները, թե՛ ադրբեջանցի զինվորականները, և թե՛ նրանց ապահովման հնարավոր ուղիները, ՊՆ հայտարարության համաձայն, շարունակում են գտնվել հայկական ուժերի լիարժեք վերահսկողության տակ։

Ավելին՝ նախորդ երկու օրերին ՀՀ ԶՈՒ հավելյալ ստորաբաժանումներ են բացազատվել տեղանքում, իսպառ զրկելով ադրբեջանցիներին նույնիսկ տեսականորեն որևէ գործողություն իրականացնելու հնարավորությունից, որպես իրադրության՝ իրենց համար խելամիտ լուծում թողնելով բացառապես վերադարձը ելման դիրքեր։

Այդուհանդերձ, խնդրի խաղաղ կարգավորման շուրջ բանակցությունները դեռևս ընթացքի մեջ են։ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը լիահույս է, որ դրանք կտան ցանկալի արդյունք, և ստեղծված իրադրությունը կհանգուցալուծվի խաղաղ ճանապարհով։

Միևնույն ժամանակ ՊՆ հայտարարել է, որ ողջամիտ ժամկետներում լուծման բացակայության դեպքում Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն իրավունք է վերապահում խնդիրը կարգավորել այլ, այդ թվում նաև ուժային տարբերակով։

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Բյուրականի և ԵՊՀ աստղադիտարանների միջև կարևոր պայմանագիր է կնքվել

ՀՀ ԳԱԱ Վ. Համբարձումյանի անվ. Բյուրականի աստղադիտարանի (ԲԱ) և Երևանի պետական համալսարանի Վ. Համբարձումյանի անվ․ աստղադիտարանի միջև կնքվել է փոխադարձ համագործակցության պայմանագիր` հինգ տարի ժամկետով։

Համաձայն պայմանագրի՝ երկու աստղադիտարանները ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում «Աստղաֆիզիկա» մասնագիտությամբ որակյալ կադրերի պատրաստման և ուսանողների մոտ գործնական հմտությունների զարգացման, ինչպես նաև ԵՊՀ աստղադիտարանում դիտողական ու լաբորատոր սարքերի արդիականացման ու համալրման նպատակով համատեղ կիրականացնեն տարաբնույթ նպատակային գիտական, ուսումնական ու կազմակերպչական միջոցառումներ, փոխհամաձայնեցված գործնական ու լաբորատոր պարապմունքներ։

ԲԱ մամուլի քարտուղար Մելինե Ասրյանի հաղորդմամբ` պայմանագրի շրջանակներում նախատեսվում է նաև համագործակցություն ինչպես ԵՊՀ աստղադիտարանում գիտության թանգարանի, աստղացուցարանի և գիտական գրադարանի հիմնադրման ու կայացման, այնպես էլ ՀՀ-ում գիտական զբոսաշրջության զարգացման ոլորտում։

Վերանորոգումից հետո ԵՊՀ աստղադիտարանի վերաբացումը տեղի է ունեցել մայիսի 12-ին:

Հիշեցնենք, որ ԲԱ-ն համարվում է ՀՀ-ում գիտական զբոսաշրջության նախաձեռնության առաջամարտիկ և արդեն երկար տարիներ իրականացնում է աստղագիտական զբոսաշրջության միջազգային նախագիծ՝ ուղղված Հարավարևմտյան և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանին։

Նկարը` © MariSha, Flickr \ Բյուրականի աստղադիտարան

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Փաշինյանն ու Լուկաշենկոն արտաքին սպառնալիքներն են քննարկել

Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ:

Ինչպես հաղորդվում է` Նիկոլ Փաշինյանը զրուցակցին ներկայացրել է վերջին օրերին հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցող զարգացումները: Նա նշել է, որ ադրբեջանական կողմը, ոտնահարելով միջազգային իրավունքի բոլոր նորմերը, խախտել է սահմանը և ներխուժել Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածք: ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատարը զրուցակցի ուշադրությունը հրավիրել է ՀԱՊԿ շրջանակում հարցը պատշաճ քննարկելու և տեղի ունեցածի վերաբերյալ ՀԱՊԿ գործընկեր երկրների դիրքորոշումների համադրման անհրաժեշտության վրա:

Հայկական կողմը նշում է, որ նախագահ Լուկաշենկոն մտահոգություն է հայտնել ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ և պատրաստակամություն հայտնել ջանքեր գործադրել` իրավիճակը խաղաղ հանգուցալուծելու նպատակով:

Բելառուսական աղբյուրի հաղորդմամբ` զրույցի ընթացքում կողմերը քննարկել են երկու երկրներում ստեղծված իրավիճակը, ինչպես նաև մտքեր են փոխանակել օրակարգային մի շարք հարցերի, առկա վտանգների և մարտահրավերների վերաբերյալ:

Նշվում է, որ, հաշվի առնելով Դուշանբեում կայանալիք ՀԱՊԿ ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստը, զրույցի ընթացքում քննարկվել են նաև հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցող գործընթացները:

Հիշեցնենք, որ Նիկոլ Փաշինյանն այն քչերից էր, ով շնորհավորել է Լուկաշենկոյին 2020թ. օգոստոսին նախագահի պաշտոնում վերընտրվելու առթիվ:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Մանե Թանդիլյանն ու Մեսրոպ Առաքելյանը «Ապրելու Արցախ» հիմնադրամ են ստեղծում

Արցախի Հանրապետության Աշխատանքի, սոցիալական և միգրացիայի հարցերի նախարար Մանե Թանդիլյանը հայտնել է, որ ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախկին նախարար Մեսրոպ Առաքելյանի հետ նախաձեռնել են «Ապրելու Արցախ» հիմնադրամի ստեղծման մասին: Գրառումը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ.

«Արցախյան պատերազմից հետո Արցախի նկատմամբ հոգածությունը և այն հզորացնելու հանձնառությունը պետք է դառնա համայն հայության կարևորագույն առաքելություններից մեկը՝ Արցախը նորովի ապրեցնելու համար:

Պատերազմի ողբերգական հետևանքները, մարդկային կորուստները անվերականգնելի են, սակայն մենք պարտավոր ենք ապրեցնել Արցախը նաև հանուն իրենց կյանքը զոհած հայորդիների հիշատակի: Արցախի և արցախցու մասին խոսում են բոլորը, երբեմն գալիս Արցախ՝ նկարվելու, մինչդեռ անցյալի ու ներկայի հավերժ բանավեճի մեջ, մենք կորցնում ենք ապագան՝ այն նորից վերածելով ներկայի ու անցյալի միջև կործանիչ առճակատման շրջապտույտի:

Առանց ապրող Արցախի, ապրող արցախցու, քաղաքական տեքստերը չունեն որևէ արժեք: Ընդ որում, Արցախն ապրեցնելու համար պետք է նվիրում, ոչ թե պաշտոն կամ կարգավիճակ:

Արցախի նկատմամբ մեր հոգածությունը բազմաթիվ նվիրյալ հայրենասերների հետ փորձել ենք իրականացնել սկսած պատերազմից անմիջապես հետո՝ կարևորելով անհատական ջանքը՝ որպես համատեղ նպատակի՝ Արցախն արագ վերակենդանացնելու և ապրեցնելու հաջողության գրավական:

Արցախն այսօր ապրում է, ապրում է՝ ի հեճուկս շատերի: Արցախցին ապրում է` իր երեխայի որակյալ կրթության սպասումով, ավելի լավ աշխատանքի ձգտումով, ավելի ուժեղ Արցախ ունենալու երազանքով: Մենք այդ նպատակների ու երազանքների կողքին ենք՝ անկախ մեր ներկայի ու ապագայի կարգավիճակների:

Մենք նախաձեռնում ենք «Ապրելու Արցախ» հիմնադրամի ստեղծումը, որի նպատակը բացառապես լինելու է Արցախում տնտեսական զարգացման, կրթական, առողջապահական, սոցիալական ծրագրերի արդյունավետ իրականացումը՝ հանուն Ապրելու Արցախի:

Մենք հավատում ենք, որ բազմաթիվ նվիրյալներ կմիանան մեր նախաձեռությանը՝ Արցախը դարձնելով իրենց ապրելու մի փոքր, բայց կարևոր մասը»:

Թանդիլյանը նաև խոստացել է առաջիկայում առավել մանրամասն տեղեկացնել նախաձեռնության մասին:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայաստանը վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը. ԱԳՆ

ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակի մեկնաբանությունը.

«Մեկ անգամ ևս ընդգծում ենք, որ ադրբեջանական կողմը ներխուժել է Հայաստանի ինքնիշխան տարածք: Մենք բարձր ենք գնահատում մեր միջազգային գործընկերների կոչերն ուղղված Ադրբեջանին՝ անհապաղ դուրս բերելու իր զինված ստորաբաժանումները ՀՀ տարածքից:

ՀՀ ԱԳ նախարարությունը հուսով է, որ ադրբեջանական կողմը կանսա այդ կոչերին և չի գնա իրադրության հետագա լարման:

Հայաստանի Հանրապետությունը վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը, ինչի մասին տեղեկացրել է նաև իր գործընկերներին տարբեր հարթակներում»:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Չինաստանը պատմական հաջողություն է գրանցել. «Տյանվեն-1»-ն արդեն Մարսի վրա է

Չինական «Տյանվեն-1» տիեզերական սարքավորումը կատարել է իր առաջ դրված հանձնարարությունը` մայիսի 15-ին Մարսի հետազոտության չինական առաջին առաքելության շրջանակներում բարեհաջող վայրէջք կատարելով Մարս մոլորակի Ուտոպիա հարթավայրի հարավային հատվածում: Սարքավորումը Կարմիր մոլորակ է հասցրել «Չժուժուն» մարսագնացը:

«Տյանվեն-1«-ը բաղկացած է ուղեծրային մեկ մոդուլից, վայրէջքի պատիճից և մարսագնացից: Սրաքն արձակվել էր Հայնան կղզու Վենչան տիեզերակայանից` նախորդ տարվա հուլիսի 23-ին: «Տյանվենը» շաբաթ օրը մուտք էր գործել «սպասման ուղեծիր», ապա` անջատվել ուղեծրային մոդուլից և մեկ ժամ անց մուտք գործել Մարսի մթնոլորտ, որից քսան րոպե անց բարեհաջող վայրէջք է կատարել Կարմիր մոլորակի մակերեսին:

Առաքելության հիմնական նպատակը մոլորակի վրա կյանքի հնարավոր նշաններ գտնելն է:

Չինաստանն, այսպիսով, ԽՍՀՄ-ից և ԱՄՆ-ից հետո երրորդ պետությունն է, որը փափուկ վայրէջք է իրականացրել Մարսի մակերեսին:

Խորհրդային «Մարս-3»-ը Մարսի վրա առաջին անգամ վայրէջք էր կատարել 1971թ. դեկտեմբերի 2-ին: Վայրէջքից հետո սարքավորումը 12 վայրկյանանոց վիդեոազդանշան էր հաղորդել Երկիր: Ամերիկյան «Վիկինգ-1»-ը և «Վիկինգ-2»-ը Մարսի վրա առաջին վայրէջքը կատարել են 1976թ. հուլիս և օգոստոս ամիսներին:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայկական կողմն ադրբեջանցիներից հստակ պահանջել է առանց որևէ նախապայմանի ելման դիրքեր վերադառնալ

ՀՀ ՊՆ հաղորդագրության համաձայն` մայիսի 12-ին և 13-ին, «սահմանների ճշգրտման» պատրվակով ադրբեջանական ԶՈւ կողմից Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի սահմանային որոշ հատվածների հանդեպ իրականացված ոտնձգություններից հետո ստեղծված իրադրությունը դեռևս չի փոփոխվել:

Հայկական կողմն, ինչպես նշվում է, ադրբեջանական զինվորականներին ներկայացրել է իր հստակ պահանջը` առանց որևէ նախապայմանի ելման դիրքեր վերադառնալու վերաբերյալ: 

Հաղորդվում է, որ խնդիրը խաղաղ հանգուցալուծելու նպատակով դեռևս մայիսի 12-ից սկսված բանակցությունները կշարունակվեն վաղը:

Պաշտպանության նախարարությունը միաժամանակ նշել է, որ այսօր առավոտից համացանցում և տարբեր լրատվամիջոցներով շրջանառվող տեղեկությունները ադրբեջանական ԶՈւ ստորաբաժանումների առաջխաղացման նոր դեպքերի մասին չեն համապատասխանում իրականությանը:  

«Ադրբեջանական ստորաբաժանումները  մայիսին 13-ից հետո ոչ միայն առաջ չեն եկել, այլև, հայկական ԶՈւ գործողությունների արդյունքում ստիպված են եղել հեռանալ որոշ տարածքներից: Եվս մեկ անգամ կոչ ենք անում ձեռնպահ մնալ չստուգված, առավել ևս կեղծ տեղեկություններ տարածելուց, մանավանդ այսպիսի զգայուն խնդիրների շուրջ»:

Գերատեսչությունը խոստացել է, որ իրադրության ցանկացած զարգացման դեպքում Պաշտպանության նախարարությունը հանդես կգա համապատասխան հայտարարությամբ:

Նկարը` © ՀՀ ՊՆ

Միացեք մեժ Telegram ալիքին

Դեսպանն ԻԻՀ ԱԳՆ տեղակալին է ներկայացրել Սյունիքում ստեղծված իրադրությունը

Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպան Արտաշես Թումանյանը հանդիպում է ունեցել ԻԻՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Մոհսեն Բահարվանդի հետ։

ՀՀ ԱԳՆ հաղորդմամբ` դեսպան Թումանյանը հանգամանալից ներկայացրել է մայիսի 12-ից Ադրբեջանի զինված ուժերի գործողությունների հետևանքով Հայաստանի Սյունիքի մարզում ստեղծված իրադրությունը՝ անթույլատրելի համարելով Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ ոտնձգության փորձերը:

ԻԻՀ ԱԳ նախարարի տեղակալի խնդրանքով Արտաշես Թումանյանը ներկայացրել է լարվածության թուլացման ուղղությամբ ձեռնարկվող քայլերը: Ինչպես նշվում է` զրուցակիցներն ընդգծել են տարածաշրջանային անվտանգության ու կայունության սպառնալիքների չեզոքացման հրամայականը, այդ թվում՝ երկու երկրների համագործակցության միջոցով:

Նկարը` © MFA

Միացեք մեր Telegram ալիքին

3 օր է Տավուշում եմ. ամեն ինչ հանգիստ է եղել ու կա. Սաֆարյան

Մամուլում շարունակում են տարածվել խուճապ առաջացնող տեղեկությունները ՀՀ սահմանի տարբեր հատվածներում լարվածության մասին: Դրանցից մի քանիսը` Սյունիքի և Գեղարքունիքի մասին, արդեն որոշակիորեն պարզաբանվեցին պատկան մարմինների կողմից, շեշտվեց, որ զինված միջադեպեր չեն գրանցվել: Այժմ նոր լուրեր են սկսել տարածվել, այս անգամ` Տավուշից: Հանրային խորհրդի նախագահ, ՄԱՀՀԻ հիմնադիր Ստյոպա Սաֆարյանը հայտնում է, որ Տավուշում ամեն ինչ հանգիստ է: Նրա գրառումը ներկայացնում ենք ստորև` ամբողջությամբ.

«3 օր է Տավուշում եմ։ Իմ տան գտնվելու վայրի մասին քանիցս գրել եմ’ գյուղի «դիտարկվող տեղամաս»-ում, թուրքի պոստից ուղիղ նշանառությամբ 1 կիլոմետր։ Արդեն 4-րդ զանգն եմ ստանում Բաղանիսում (իմ տունը Բաղանիս Ոսկեվան հատման կետում է), Ոսկեպարում «մարտերի» ու կրակոցների մասին։

Բառացիորեն կես ժամ առաջ ընկերոջս հետ գտնվել եմ մի վայրում, որը թուրքի պոստից 300-500 մետր է հեռու։ Այն պոստից, որը նայում է Ոսկեվանին, Բաղանիսին, Ոսկեպարին։ 3 օր է Տավուշում հանգիստ է, սիրելի հայրենակիցներ։ Այսքանը դրա համար եմ գրում, որ հասկանաք, թե որքան մոտ եմ սահմանին։

Ու ցավոք կարգավիճակս խանգարում է ամենավերջին բառերը գրեմ Տավուշի եւ ողջ Հայաստանի հանրության անդորրը խանգարող այդ թուրքերին, Ալիևի վկաներին, ստորներին, որոնք ոչ մի սրբություն ու կարմիր գիծ չունեն։ Սիրելի ժողովուրդ, հանգիստ եղեք։ Ամեն ինչ հանգիստ է եղել ու կա»։

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Իրանում նախընտրական քարոզարշավը մեկնարկել է․ նախագահի թեկնածուներն արդեն գրանցվում են

Իրանում մեկնարկել է նախագահի թեկնածուների գրանցման փուլը, որը կտևի 5 օր։ Սահմանադրական խորհրդի կողմից սահմանված պահանջներին բավարարող թեկնածուներն անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացնում են Ներքին գործերի նախարարություն։

Վերահսկող մարմնի կողմից սահմանված պահանջները հիմնականում միտված են նրան, որպեսզի առաջադրվող թեկնածուների շարքում քիչ տեղ զբաղեցնեն ցածր որակավորում ունեցողները։ Այսպես՝ բոլոր թեկնածուները պետք է ունենան առնվազն մագիստրոսի աստիճան, դատվածություն չունենալու վերաբերյալ տեղեկանք։ Տարիքային շեմը 40-75-ն է։

Թեկնածուները նաև պետք է ունենան քաղաքական, վարչական, ռազմական կամ ակադեմիական բնագավառներում ընդհանուր առմամբ առնվազն 4 տարվա աշխատանքային փորձ։ Այդպիսի պաշտոններ են իշխանության երեք ճյուղերի ղեկավարների տեղակալներ, Ազգային անվտանգության բարձրագույն վարչության անդամներ, Նպատակահարմարության գնահատման խորհրդի անդամներ, կառավարական կազմակերպությունների ղեկավարներ, զինված ուժերի բարձր հրամանատարություն (գեներալ մայոր և բարձր), նահանգապետեր և խիտ բնակեցված քաղաքների ղեկավարներ։

Թեկնածուների գրանցումը հինգ օր է տևելու։ Հաղորդվում է, որ Խորհուրդը մինչև մայիսի 25-ը դիտարկելու է թեկնածուների կողմից ներկայացված փաստաթղթերը։ Անհրաժեշտության դեպքում ժամկետը կարող է երկարաձգվել ևս հինգ օր։ Նախագահի թեկնածուների վերջնական ցանկը հրապարակվելու է մայիսի 26-27-ին։

Նախագահական ընտրություններն Իրանում անցկացվելու են հունիսի 18-ին։ Միաժամանակ տեղի են ունենալու Խորհրդի, խորհրդարանական միջանկյալ և Ասամբլեայի փորձագետների ընտրություններ։

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Քննարկվում է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչը Թուրքիայի փոխարեն Անգլիայում անցկացնելու հարցը

Անգլիայի ֆուտբոլային ասոցիացիան Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միության (UEFA) հետ քննարկում է Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ խաղը Թուրքիայի փոխարեն Մեծ Բրիտանիայում անցկացնելու հնարավորությունը:

Լոնդոնում նշել են, որ անգլիական երկու ակումբներ են անցել եզրափակիչ, ուստի պատրաստ են ընդունել խաղը, սակայն որոշումն ՈՒԵՖԱ-յինն է: Առաջարկի հիմքն այն է, որ Մեծ Բրիտանիան Թուրքիային ներառել է «կարմիր» ցանկում, որտեղ ուղևորությունն արգելված է: Այդ երկրներից վերադառնալու դեպքում անհրաժեշտ է սեփական միջոցներով 10 օր հյուրանոցում կարանտին անցկացնել:

Մրցաշարի եզրափակչում են հայտնվել Մանչեսթր Սիթին և Չելսին: Եզրափակիչ խաղը նախատեսված էր անցկացնել մայիսի 29-ին` Ստամբուլի Օլիմպիական մարզադաշտում: Այն տեղավորում է մինչև 80 հազար հանդիսատես, սակայն սպասվում է, որ խաղին կթույլատրվի 25 հազար մարդկանց մուտքը:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Թուրքերն իրենց ուսումնական անօդաչուն կամիկաձե են դարձրել

Թուրքական Turkish Aerospace Industries (TAI) ընկերությունն իր Şimşek (Շիմշեք) ուսումնավարժական անօդաչու թռչող սարքի հիման վրա ստեղծել է անօդաչու-կամիկաձե, որը հնարավոր է արձակել այլ անօդաչուից:

Şimşek-ները հայտնվել են 2009թ.: Դրանց խնդիրն է եղել խաղարկել մեծ արագությամբ թռչող թիրախներ` հակաօդային պաշտպանության վերգետնյա և ծովային համակարգերի, ինչպես նաև «երկինք-երկինք» դասի հրթիռների փորձարկումների համար: Անօդաչուի արագությունը կարող է հասնել 740 կմ/ժ-ի, թռչում են 305-4572 մ բարձրության վրա: Թեև սկզբնապես Şimşek-ն արձակել են կատապուլտից և միայն փորձարկումների համար, նախորդ տարի դրանք ներդաշնակեցվել են ինքնաթիռատիպ Anka անօդաչուի հետ` մարտական գործողություններին մասնակցելու նպատակով:

TAI-ի գործադիր տնօրեն Թեմել Քոթիլը վերջերս հայտարարել է, որ Şimşek-ը դարձել է հարվածային: Այն կարող է կրել 5 կգ-անոց պայթուցիչ, իսկ անօդաչուից արձակման դեպքում նրա թռիչքը կազմում է 100-120 կմ: Նոր մոդիֆիկացիայի մասին այլ մանրամասներ չեն հաղորդվել, սակայն նշվել է, որ դրանք արդեն պատրաստ են շահագործման:

Հաղորդվում է, որ թուրքական անօդաչու-կամիկաձեն դեռ համարժեք չէ հարվածային սպառազինությանը, օրինակ, իսրայելական հետախուզահարվածային Harop-ին (Հարոպ): Սակայն քանի որ ի սկզբանե նախագծվել է օդանավի կառուցվածքով, այդ պատճառով նրա արագությունն ու մանևրելու ունակությունները բարձր են, քան հարվածային սպառազինությանը: Şimşek-ները նաև ավելի մատչելի են, դրանց արտադրությունն ավելի հեշտ է:

Harop-ը և մյուս հարվածայինները խոշոր են, կիրառության ավելի լայն տիրույթ ունեն և ավելի մեծ պայթուցիչ կարող են կրել: Իսկ Şimşek-ը դեռևս չունի օպտիկական ընդունիչներ կամ տվյալների փոխանցման աղբյուրներ, որոնք նրան թույլ կտային կենտրոնանալ թիրախի վրա: Դրանք նաև հնարավոր չէ հեռակառավարել: Նշվում է, որ նշված սարքավորումներով հագենալու դեպքում անօդաչուի թռիչքային հնարավորությունները կարող են նվազել, արժեքը` բարձրանալ:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Վրաստանը քննարկում է ցամաքային սահմանները բացելու հարցը

Վրացական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ` Էկոնոմիկայի և կայուն զարգացման նախարար Նատիա Թուրնավան հայտարարել է, որ Վրաստանի կառավարությունն աշխատանքներ է տանում ցամաքային սահմանները բացելու ուղղությամբ:

Նախարարի խոսքով` ենթադրվում է, որ ցամաքային սահմաններում կիրականացվեն մուտքի նույն կանոնները, ինչ` օդային ուղիների դեպքում:

Ներկայումս Վրաստան ժամանող օտարերկրացիները պետք է վերջին 72 ժամում արված ՊՇՌ թեստի բացասական արդյունքները հավաստող տեղեկանք ներկայացնեն: Վրաստանում տևական ժամանակ մնալու պարագայում այդ անձինք եռօրյա ժամկետում կրկնակի թեստավորում պետք է անցնեն:

Միացեք մեր Telegram ալիքին