Քննարկվել են Հայաստանում տիեզերական ոլորտի զարգացման հնարավորությունները

ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի պաշտոնակատար Հայկ Չոբանյանը «Տիեզերական տարածության հետազոտում» խորագրով Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող GLEX-2021 միջազգային համաժողովի շրջանակներում հանդիպել է «Ռոսկոսմոս» պետական կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն Դմիտրի Ռոգոզինի հետ:

Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են Հայաստանում տիեզերական ոլորտի զարգացման շրջանակներում հնարավոր համագործակցությանը վերաբերվող հարցեր։
Հայկ Չոբանյանը շեշտադրել է Հայաստանի Հանրապետությունում տիեզերական ծառայությունների և տեխնոլոգիաների զարգացման, և այդ շրջանակներում համագործակցության կարևորությունը։

Անդրադարձ է կատարվել Հայաստանի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև միջպետական համաձայնագրի կնքման ընթացքին, համատեղ ծրագրերի իրականացման, տիեզերական գործունեության ոլորտի զարգացման համատեքստում Հայաստանում ռուսական ընկերությունների առաջխաղացման և մի շարք այլ հարցերի։ Վերջինիս համար բարենպաստ պայման են հանդիսանում տիեզերքի բնագավառում գործունեություն ծավալող կազմակերպությունների համար ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված հարկային արտոնությունները։

Հանդիպման ավարտին Հայկ Չոբանյանը Դմիտրի Ռոգոզինին հրավիրել է մասնակցելու է 2022 թ. սեպտեմբերի 5-10-ը Հայաստանում անցկացվող Գիտության ու արվեստի «STARMUS» (Stars and Music) 6-րդ միջազգային փառատոնին։

Telegram

Չինաստանը պատմական հաջողություն է գրանցել. «Տյանվեն-1»-ն արդեն Մարսի վրա է

Չինական «Տյանվեն-1» տիեզերական սարքավորումը կատարել է իր առաջ դրված հանձնարարությունը` մայիսի 15-ին Մարսի հետազոտության չինական առաջին առաքելության շրջանակներում բարեհաջող վայրէջք կատարելով Մարս մոլորակի Ուտոպիա հարթավայրի հարավային հատվածում: Սարքավորումը Կարմիր մոլորակ է հասցրել «Չժուժուն» մարսագնացը:

«Տյանվեն-1«-ը բաղկացած է ուղեծրային մեկ մոդուլից, վայրէջքի պատիճից և մարսագնացից: Սրաքն արձակվել էր Հայնան կղզու Վենչան տիեզերակայանից` նախորդ տարվա հուլիսի 23-ին: «Տյանվենը» շաբաթ օրը մուտք էր գործել «սպասման ուղեծիր», ապա` անջատվել ուղեծրային մոդուլից և մեկ ժամ անց մուտք գործել Մարսի մթնոլորտ, որից քսան րոպե անց բարեհաջող վայրէջք է կատարել Կարմիր մոլորակի մակերեսին:

Առաքելության հիմնական նպատակը մոլորակի վրա կյանքի հնարավոր նշաններ գտնելն է:

Չինաստանն, այսպիսով, ԽՍՀՄ-ից և ԱՄՆ-ից հետո երրորդ պետությունն է, որը փափուկ վայրէջք է իրականացրել Մարսի մակերեսին:

Խորհրդային «Մարս-3»-ը Մարսի վրա առաջին անգամ վայրէջք էր կատարել 1971թ. դեկտեմբերի 2-ին: Վայրէջքից հետո սարքավորումը 12 վայրկյանանոց վիդեոազդանշան էր հաղորդել Երկիր: Ամերիկյան «Վիկինգ-1»-ը և «Վիկինգ-2»-ը Մարսի վրա առաջին վայրէջքը կատարել են 1976թ. հուլիս և օգոստոս ամիսներին:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հանրային խորհրդում ԱԹՍ-ների ու ռազմարդյունաբերության վերաբերյալ լուրջ քննարկում է կայացել

ՀՀ հանրային խորհրդի Ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի ընդլայնված նիստում քննարկվել են Հայաստանում թռչող սարքերի, ինտելեկտուալ ռոբոտոտեխնիկայի կատարելագործման և նշված բնագավառներում օտարերկրյա լավագույն փորձի ուսումնասիրման հարցերը:

На изображении может находиться: 2 человека
© Հանրային խորհուրդ

ՀԽ նիստին մասնակցել են ՀՀ հանրային խորհրդի նախագահ Ստյոպա Սաֆարյանը, Ֆինանսատնտեսական և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀ ՀԽ անդամ Վազգեն Սաֆարյանը, ՀՀ ՀԽ անդամ Գաբրիել Ջեմբերջյանը, ՀՀ ՊՆ խորհրդական Արսեն Թառոյանը, ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության Ռազմարդյունաբերական կոմիտեի նախագահի տեղակալ Արտյոմ Ղևոնդյանը, ՀՀ վարչապետի՝ ավիացիայի գործերով նախկին խորհրդական Հակոբ Ճաղարյանը, ԱՄՆ–ի Իլինոյս նահանգի Շոմպեյնի համալսարանի պրոֆեսոր Նաիրա Հովակիմյանը, Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գործարանի գլխավոր տնօրեն Ռաֆայել Սահակյանը, բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի փորձագետներ և տնտեսվարողներ:

На изображении может находиться: 6 человек, люди сидят
© Հանրային խորհուրդ

Ստյոպա Սաֆարյանն առանձնահատուկ ընդգծել է նիստին անօդաչու ավիացիայի լրջագույն պրոֆեսիոնալ Նաիրա Հովակիմյանի մասնակցությունը: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել ապագայում իր հետ աշխատել նաև հեռակա՝ առցանց տարբերակով: ՀԽ նախագահը Ավստրալիայում ու այլ երկրներում նույնպես ռազմական արդյունաբերությամբ զբաղվող այլ հայրենակիցներին զում կոնֆերանսների միջոցով ներգրավելու մտադրություն է հայտնել:

Քննարկման ընթացքում բարձրացվել են ռազմարդյունաբերության և պետության աջակցության մեծացման, ԱԹՍ-երի արտադրության խթանման, գիտելիքահեն տնտեսության ստեղծման նպատակով միջազգային առաջատար փորձի ուսումնասիրման, Հայաստանի ավիացիան և ռազմարդյունաբերությունը միջազգային չափորոշիչներին համապատասխանեցման և հարակից այլ հարցեր:

На изображении может находиться: 2 человека, люди сидят и в помещении
© Հանրային խորհուրդ

Ստյոպա Սաֆարյանն անդրադարձել է նաև Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում նանոտեխնոլոգիաների, երկակի նշանակության ինժեներիայի և արհեստական բանականության բաժինների բացմանը՝ կարևորելով դրանց նշանակությունը Հայաստանում նոր որակի ռազմարդյունաբերություն ստեղծելու գործում:

Հաղորդվում է, որ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել` շարունակել հետագա քննարկումները և ավարտուն հայեցակարգի մշակման պարագայում այն ներկայացնել Կառավարության քննարկմանը: Սաֆարյանն ընդգծել է, որ այս թեմայով առաջին հավաքի արդյունքում արդեն իսկ կկազմվի ՀՀ վարչապետի ու Կառավարության համար խորհրդատվական փաստաթուղթ՝ լուծման ենթակա խնդիրների, առաջնահերթությունների վերաբերյալ:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Իրանում շահագործվել է լողացող առաջին արևային էլեկտրակայանը

Կայանը զբաղեցնում է 400 քմ տարածք: Լճի վրա տեղադրման նպատակը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության նվազեցումը, ջրի գոլորշիացման վերահսկումն են:

Իրանի Արևելյան Ատրպատական նահանգում՝ Մահաբադի նավթաքիմիական գործարանում շահագործման է հանձնվել արևային առաջին լողացող էլեկտրակայանն Իրանում:

Ընկերության ղեկավար Աբաս Ֆարշբաֆը նշել է, որ լողացող ֆոտոէլեկտրական կայանքն օրական 200 ԿՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա կմատակարարի ազգային էլեկտրացանց: Հաղորդվում է, որ կայանի երկրորդ հատվածի շահագործման հանձնումից հետո այն կկարողանա օրական 500 ԿՎտ/ժ հոսանք արտադրել: Ծրագիրն արժեցել է 37,7 հազար դոլար:

© Idat.ir, YJC.ir

Լողացող հարթակների վրա տեղադրված վահանակները նախագծվել, պատրաստվել և տեղադրվել են իրանցի ինժեներների և տեխնիկների կողմից:

Վահանակները տեղադրված են արդյունաբերական լճի վրա, զբաղեցնում են 400 քառ.մ տարածք: Դրանց նպատակ է նշվում շրջակա միջավայրի աղտոտվածության նվազեցումը, ջրի գոլորշիացման վերահսկումը:

Telegram

Advertisements

Սաուդյան Արաբիայում ուլտրաժամանակակից մեգապոլիս կկառուցվի

NEOM-ը զբաղեցնելու է 25.000 քկմ մակերես, լինելու է գիտության, տեխնոլոգիաների ու բարեկեցության քաղաք: Տեսնենք, թե ինչ ուշագրավ բնութագիր ունի այն:

Նկարը՝ © NEOM

Սաուդյան Արաբիայում սկսել են իրագործել «երկրի պատմության ամենաամբիցիոզ նախագիծը»՝ ֆուտուրիստական NEOM քաղաքը: Երկրի թագաժառանգ Մուհամեդ Սալման ալ Սաուդը խոստացել է 500 մլրդ դոլար հատկացնել յուրօրինակ քաղաքի կառուցման համար:

Բարձրտեխնոլոգիական քաղաքը կառուցվելու է Կարմիր ծովի ափին՝ միաժամանակ երեք պետությունների պատկանող հատվածում: Մյուս երկուսը՝ Եգիպտոսն ու Հորդանանը, դեռևս չեն մեկնաբանել: Ուշագրավ է, որ ներդրողների շարքում է նաև Ուղղակի ներդրումների ռուսական հիմնադրամը, սակայն պայմանների մասին նույնպես տեղեկություններ հրապարակված չեն: Նախատեսվում է, որ այս նախագիծը կդառնա 2020թ. մեկնարկող կարևոր իրադարձություններից մեկը, որը կմիավորի Ասիան և Աֆրիկան:

© The Times

NEOM անվանումը հունական neos բառից է, որը նշանակում է «նոր», իսկ վերջին M տառն արաբերեն «մուստակբալ» բառն է՝ «ապագա»:

Ապագայի NEOM քաղաքը զբաղեցնելու է 25 հազար քառ.կմ տարածք (համեմատության համար՝ Նյու Յորքի տարածքը 1,2 հազար քառ.կմ է, Մոսկվայինը՝ 2,5 հազար քառ.կմ, ՀՀ տարածքը՝ մոտ 30 հազար քառ.կմ):

Տարածքի ընտրությունը պատահական չէ. այստեղ օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը 10 աստիճանով ավելի ցածր է, քան երեք երկրների մյուս հատվածներում: Այդ պատճառով ներկայացված կոնցեպցիան կրում է «կատարյալ և խաղաղ անապատ»:

Խոսվում է նախագծում իդեալիզմի մեծ ծավալի մասին. շինարարության ավարտից հետո նախատեսվում է, որ NEOM-ն ունենալու է իր առանձնահատկությունները՝ սեփական օրենքները, հարկային կանոնները, «էլեկտրոնային կառավարությունը»: Սովորական մարդկանց կյանքն էականորեն տարբերվելու է Սաուդյան Արաբիայի կամ մուսուլմանական մյուս պետությունների քաղաքացիների ապրելակերպից ու կանոններից:

Ուլտրաժամանակակից մեգապոլիսի բնակիչները կարողանալու են հագնվել ըստ ցանկության, օգտագործել ալկոհոլ, կանայք կարող են հիջաբ չկրել, ազատորեն շփվել և աշխատել տղամարդկանց հետ:

Ամենաուշագրավը քաղաքի կառուցվածքն է լինելու: Նախատեսվում է, որ NEOM-ն էներգետիկ առումով անկախ քաղաք է լինելու, ընդ որում՝ օգտագործվելու է բացառապես ածխաթթու գազ չարտանետող էներգիա: Ներդրվելու են հատուկ տեխնոլոգիաներ, որոնք հնարավորություն են տալու առավելագույնս պահպանել բնական ռեսուրսները:

«Կանաչ և ուլտրաժամանակակից մեգապոլիսում» գործելու են գիտական լաբորատորիաներ, որոնք կզբաղվեն կենսատեխնոլոգիաների մշակմամբ՝ օգնելով ապահովելու բնական և էկոլոգիապես մաքուր սննդով: Ներդրվելու են ծովի ջուրը խմելու դարձնող, վերամշակող, կրկնակի կիրառման համար պիտանի դարձնող նոր տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև արտադրության և շինարարության նորարարական միջոցներ:

© ArchDaily

Քաղաքացիները կենցաղային տեխնիկայի կարիք չեն ունենալու. խելացի տներից բացի՝ յուրաքանչյուր ընտանիք ունենալու է ռոբոտ ծառաներ, ովքեր կազատեն աշխատանքային գործունեության մեծ մասից: Այդպիսի օգնականները սպասարկելու են նաև քաղաքի փողոցները, գրասենյակները, դպրոցները, բուժհաստատությունները և ժամանցային կենտրոնները:

Քաղաքում տեղաշարժման համար կիրառվելու է բացառապես էկոլոգիական տրանսպորտ՝ թռչող տաքսիներ և անձնական էլեկտրոմոբիլներ, գիրոբորդներ և գիրոսկուտերներ: Ամենակարող խելացի համակարգերը վերահսկելու են հանրային և մասնավոր տրանսպորտի ընթացքը, կարգավորելու են քաղաքի ողջ ենթակառուցվածքները:

Հաղորդվում է, որ մեգապոլիսում կառավարելու են նաև ամպերը… Տապին քաղաքացիները ստանալու են կենարար անձրև կամ հով եղանակ: Գիշերային ժամերին էլեկտրաէներգիայի ծախսը նվազեցնելու համար մեգապոլիսի վերևում հայտնվելու է հսկայական Լուսինը՝ ապահովելով խնայողությունը:

Նոր մակարդակով է կազմակերպվելու կրթությունը. սովորական ուսուցիչների ու դասախոսների փոխարեն հոլոգրաֆիկ պատկերներ են լինելու, որոնք կբացատրեն նոր թեման: Ցանկացած հոլոգրամա հնարավոր կլինի հեռարձակել մի քանի դպրոցներում կամ բուհերում միաժամանակ: Նախատեսված բարօրությունն անհրաժեշտ մակարդակի վրա պահելու գործին մասնակցելու են ոչ միայն ներդրողները, այլև ամենատաղանդավոր և առաջադեմ գիտնականները, ինժեներները, ծրագրավորողները, մշակողները և մշակույթի ու արվեստի գործիչները: Դա թույլ կտա զարգացնել գիտությունը և նոր նախագծեր մշակել, որոնք ուղղված կլինեն ոչ միայն այս նոր քաղաքում, այլև ամբողջ երկրում կյանքի բարելավմանը:

Չնայած խոստումնալից հնարավորություններով քաղաքի հեռանկարին՝ այն միանշանակ չի ընդունվել տեղաբնիկների կողմից: Խնդիրն այն է, որ տեղի բնակիչները՝ շուրջ 20 հազար մարդ, մինչև 2030թ. տեղահանվելու են և վերաբնակեցվեն երկրի այլ շրջաններում: Նրանք հիմնականում բեդուիններն են, որոնք խոստացել են դիմադրել ծրագրի իրականացմանը, անհրաժեշտության դեպքում՝ կռվել: Հայրենի բնակավայրը լքելու ծրագրին դեմ արտահայտվողներից մեկը որոշումը համարել է «պետական ահաբեկչություն»: Ավելի ուշ նա սպանվել է ուժայինների կողմից. օրինական է՝ կառավարության ու պետության հասցեին քննադատությունը Սաուդյան Արաբիայում դատապարտելի է:

Telegram

Advertisements

Իրանցի գիտնականները զաֆրանից հակաքաղցկեղային դեղամիջոց են մշակել

Նանոտեխնոլոգիաների միջոցով առանձնացվում են զաֆրանի ակտիվ բաղադրիչները: Իրանն այս բուսատեսակի թիվ մեկ արտահանողն է աշխարհում:

Նկարը՝ © tisyachelistnik \ Քրքում ծաղիկը

Իրանցի հետազոտողների խումբը հակաքաղցկեղային դեղամիջոց է մշակել՝ նանոտեխնոլոգիաների միջոցով առանձնացնելով զաֆրանի ակտիվ տարրերը: Զաֆրանը համեմունք և նարնջագույն սննդային ներկանյութ է, որը ստացվում է քրքումի (սապտուկ, քրմածաղիկ) ծաղկի առէջներից (Crocus sativus):

Նախագծի գործադիր տնօրեն Մեհդի Ջաֆարին հայտարարել է, որ «Զաֆրանի արդյունավետ բաղադրիչների օպտիմիզացիայի և անջատման ու միկրոինկապսուլացման մոդելավորման» նախագծի շրջանակներում նանոտեխնոլոգիաների կիրառման արդյունքում առանձնացվում են զաֆրանի ակտիվ բաղադրիչները, որոնք անհրաժեշտ են հակաքաղցկեղային և հակասթրեսային դեղամիջոցի պատրաստման համար:

Նրա խոսքով՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Իրանն աշխարհում զաֆրանի խոշորագույն արդյունահանողն է, այդ հետազոտության արդյունքները կարող են մեծ նշանակություն ունենալ երկրի տնտեսության համար:

Ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ իրանցի հետազոտողները գլխուղեղը բուժող սարքի տեխնոլոգիա են մշակել են, որը կարող է ամիսների ընթացքում լիովին վերացնել ուռուցքը, իսկ ավելի բարդ դեպքերում հնարավոր է այն օգտագործել մշտապես՝ երկարացնելով պացիենտի կյանքը:

Telegram

Advertisements

ԱՄԷ-ն դեպի Մարս տիեզերական առաքելությունը հաջողությամբ արձակել է

Սա պատմության մեջ արաբական առաջին առաքելությունն է դեպի Կարմիր մոլորակ: Նախատեսվում է, որ զոնդը շուրջ մեկ տեռաբայթ տվյալ է փոխանցելու Երկիր:

Նկարը՝ © David Legangneux/tw, Al Amal-ի արձակումը H-2A հրթիռ-կրիչով

Al Amal («Ալ Ամալ», թրգմ.՝ «Հույս») անվամբ զոնդն արձակվել է ճապոնական Տանեգասիմա տիեզերակայանից՝ Mitsubishi Heavy Industries ընկերության արտադրության H-2A հրթիռ-կրիչի օգնությամբ: Ալ Ամալը նախատեսված է Մարս մոլորակի մթնոլորտի և կլիմայի հետազոտության համար: Այն Մարսին կհասնի 2021թ. փետրվարին:

Արաբական առաջին առաքելության մեկնարկը դեպի Մարս սկզբնապես նախատեսված էր հուլիսի 14-ին, սակայն վատ եղանակի պատճառով երկու անգամ հետաձգվել է: Արձակումից հետո առաջին 30 օրվա ընթացքում Դուբայի Մոհամեդ բեն Ռաշիդի տիեզերական կենտրոնի անձնակազմն աշխատելու է շուրջօրյա, ապա տիեզերական շրջագայության մեկնած զոնդին շարունակելու է հետևել սովորական ռեժիմով:

© SciNEWS, տիեզերանավի արձակումը

Զոնդում գտնվում են բարձր կետայնությամբ խցիկը, ինֆրակարմիր սպեկտրոմետրը՝ ջերմաստիճանային ռեժիմների, սառույցի, ջրային գոլորշու և Մարսի մթնոլորտում փոշու, ինչպես նաև մթնոլորտի վերջին շերտերի և թթվածնի ու ջրածնի հետքերի հետազոտության համար:

Բացի այդ՝ Ալ Ամալը դիտարկելու է Մարսի վրա փոշու զանգվածային փոթորիկները, ուսումնասիրելու է Կարմիր մոլորակի մթնոլորտի վերին և ստորին շերտերի միջև կապը և մակերեսի կորոզիան: Նախատեսվում է, որ զոնդը շուրջ մեկ տեռաբայթ տվյալներ է փոխանցելու Երկիր: Առաքելության ղեկավար Օմրան Շարաֆը նշել է, որ առաքելության յուրահատկությունն այն է, որ աշխարհի գիտական հանրությունն առաջին անգամ ամբողջական պատկերացում կունենա մարսյան մթնոլորտի մասին՝ օրվա տարբեր ժամերի և տարվա տարբեր եղանակներին: Նրա խոսքով՝ առկա է տեխնոլոգիաների և գիտական աշխատանքի զագացման ուղղությամբ համաշխարհային ջանքերին նպաստող ռազմավարություն, որը կարող է մեծ օգնություն լինել այն դեպքում, երբ մարդկությունը որոշի հաստատվել Մարսի վրա:

Ալ Ամալ զոնդը ստեղծվել է 6 տարվա ընթացքում՝ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ինժեներների կողմից՝ ամերիկյան փորձագետների մասնակցությամբ: Մինչև 2020թ. աշունը Մարս պետք է ուղևորվեն նաև երկու այլ տիեզերական սարքավորումներ՝ NASA-յի «Մարս-2020» առաքելության մասագնացը՝ Perseverance-ը («Կայունություն») և չինական Tianwen-1 մարսագնացը («Հարցեր երկնքին»):

Telegram

Роскосмос-ը և Space Adventures-ը զբոսաշրջիկ կուղարկեն բաց տիեզերք

Երկու զբոսաշրջիկները տեղափոխվելու են Միջազգային տիեզերակայան, այնտեղ մնալու են 16 օր: Զբոսաշրջիկներից մեկը տիեզերագնացի ուղեկցությամբ դուրս է գալու բաց տիեզերք:

Նկարը՝ © followtheart.info

Ռոսկոսմոսի կազմում ընդգրկվող Էներգիա («Энергия») հրթիռատիեզերական կորպորացիան և ամերիկյան Space Adventures ընկերությունը պայմանագիր են կնքել, ըստ որի՝ նրանք 2023թ. մասնավոր արշավախումբ են ուղարկելու Միջազգային տիեզերակայան (ՄՏԿ): Արշավին մասնակցելու են 2 զբոսաշրջիկներ, որոնցից մեկը տիեզերագնացի հետ դուրս է գալու բաց տիեզերք:

Հաղորդվում է, որ տիեզերական արշավի մասնակիցների ընտրությունը դեռ չի սկսվել: Այդպիսի թռիչքի համար թեկնածուներին զգուշացվելու է, որ Աստղային քաղաքում բաց տիեզերք դուրս գալու պատրաստությունը ենթադրում է մի քանի շաբաթյա պատրաստություն. զբոսաշրջիկը պետք է սովորի օգտագործել Օռլան սաղավարտը, ինչպես լքել ՄՏԿ-ն և վերադառնալ այնտեղ: Նրանք ՄՏԿ-ում գտնվելու են 16 օր:

Ավելի վաղ Ռոսկոսմոսը Space Adventures-ի հետ պայմանավորվել էր երկու զբոսաշրջիկների ՄՏԿ ուղարկել մինչև 2021թ. ավարտը: 2001-2009թթ. տիեզերական զբոսաշրջիկները ՄՏԿ-ի ռուսական տարածք են ուղարկվել 8 անգամ, ինչից հետո ռուսական կորպորացիան դադարեցրել է այդպիսի արշավները:

Space Adventures-ը համագործակցում է SpaceX-ի հետ, որը վերջերս տիեզերագնացներին ՄՏԿ ուղարկեց Crew Dragon տիեզերանավով: Ընկերություներն արդեն պայմանագիր են կնքել 2021թ. առաջին զբոսաշրջային առաքելության վերաբերյալ, սակայն այն տեղի է ունենալու առանց ՄՏԿ-ում տեղակայվելու:

Զբոսաշրջային թռիչքների ծրագրեր ունի նաև Boeing-ը, որն ավարտում է իր CST-100 տիեզերանավի փորձարկումները: Բացի այդ՝ 2024թ. ամերիկյան ընկերությունը ՄՏԿ-ում սկսելու է կառուցել սեփական տիրույթը, որը հետագայում վերածվելու է առանձին կայանի՝ նախատեսված նաև զբոսաշրջիկների համար:

Տիեզերական զբոսաշրջության մյուս հեռանկարային ոլորտը բարձր մթնոլորտային կամ մերձուղեծրային տիեզերական թռիչքներն են: Virgin Galactic-ը փորձարկում է զբոսաշրջիկներին տիեզերքի հետ սահմանն ուղարկելու սարքը, Blue Origin-ը՝ մերձուղեծրային հրթիռը, Space Perspective-ը մեծ ստրատոստատի օգնությամբ ուղևորների է ուղարկելու 30 կմ բարձրության վրա: Նմանատիպ նախագիծ առկա է նաև Ռուսաստանում: Այն մշակում է Կոսմոկուրս («КосмоКурс») ընկերությունը, որը նախատեսում է Նիժեգորոդսի մարզում կառուցել տիեզերակայան և այնտեղից մերձուղեծրային հրթիռ արձակել:

Telegram

Իրանը սկսել է պատիճ-հյուրանոցների ներմուծումը

Ճապոնական յուրօրինակ ոճի հյուրանոցները տեղադրվելու են երկրի տարբեր շրջանների զբոսաշրջային կենտրոններում, էկո ճամբարներում, խոշոր կայարաններում:

Նկարը՝ © CHTN.ir, Պատիճ-հյուրանոց, Իրան

Իրանի Մշակութային ժառանգության, զբոսաշրջության և արհեստի նախարար Ալի Ասղար Մունեսանին է ներկայացվել պատիճ-հյուրանոցի նախատիպը, որը Իսլամական Հանրապետությունը մտադիր է ներմուծել մեծ քանակությամբ:

Պատիճ-հյուրանոցների մոդելն առաջին անգամ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն է ներմուծվել Ինքնաշխատ զբոսաշրջության համաժողովրդական ասոցիացիայի կողմից և կիրառվելու է այն կենտրոնի վերահսկողության ներքո՝ Իրանի տարբեր նահանգներում: Առաջին փուլում նախատեսվում է ներմուծել 200 օրինակ, իսկ այնուհետև՝ 5 հազար:

© RUPTLY, Պատիճ-հյուրանոց, Իրան

ԻԻՀ Զբոսաշրջային և ավտոմոբիլային ակումբի (TACI) տնօրեն Հոսեյն Արբաբին նշել է, որ կատարված որոշակի հաշվարկների համաձայն՝ Իրանում կարող է օգտագործվել մինչև 10 հազար պատիճային հյուրանոց: Դրանք կարող են օգտագործվել երկրի տարբեր շրջանների զբոսաշրջային կենտրոններում, էկո ճամբարներում և այլ վայրերում:

Պատիճային հյուրանոցները ճապոնական հյուրանոցների տարբերակ են, որոնք իրենցից ներկայացնում են ոչ մեծ ննջարանային խցիկներ՝ մեկը մյուսի վրա տեղադրված: Հիմնականում տեղադրվում են խոշոր կայարանների կամ ժամանցային գոտիների հարևանությամբ:

Առաջին պատիճային հյուրանոցը տեղադրվել է Օսակա քաղաքում: Հեղինակը Կիսյո Կուրակավան է: Բացումը կատարվել է 1979թ. փետրվարի 1-ին:

Telegram

Գուշակություն արհեստական բանականության օգնությամբ. հավելվածը սուրճի բաժակ է նայում

Faladdin-ի շնորհիվ թուրքերի մոտ նվազել է գուշակներին դիմելու անհրաժեշտությունը: Ծառայության հիմնադիրն ակնկալում է, որ այն կընդլայնվի՝ հասնելով Ամերիկա:

Նկարը՝ © Faladdin

Սերթաչ Տաշդելենը թուրք գործարար է և Faladdin հավելվածի հեղինակը: Faladdin-ը նախատեսված է սուրճի բաժակով մեքենայացված ուսուցման օգնությամբ գուշակություններ կատարելու համար: Այն յուրահատուկ կանխատեսումներ է ներկայացնում, որոնք, հեղինակների խոսքով, համադրում են ուսուցողական նորարարություններն ու հնագույն գիտելիքներն այնպիսի առեղծվածային դիսցիպլինների, ինչպիսիք են Տառոն (խաղաքարտերի միջոցով գուշակություն), աստղագիտությունը, պայծառատեսությունը և սուրճի նստվածքի վերլուծումը:

Սուրճով գուշակությունը թուրքական դարավոր ավանդույթ է: Թուրքերը հավատում են աղացած սուրճին և համարում են, որ բաժակի մեջ մնացած նստվածքն ու հետքերը նման են Ռորշահի թանաքային բծերին:

© Faladdin

Ամեն օր ծառայության ավելի քան 1 մլն օգտատեր սուրճի նստվածքի նկարներ է բեռնում և ստանում անհատական «կանխատեսումներ»՝ 15 րոպեում: 700 հազարը ստանում են թուրքերեն լեզվով, 200 հազարը՝ արաբերեն, 100 հազարը՝ անգլերեն լեզուներով:

Ստեղծման պահից ի վեր՝ 2017թ.-ից, հավելվածը բեռնվել է ավելի քան 20 մլն անգամ՝ հիմնականում Թուրքիայից և Պարսից ծոցի տարածաշրջանից: Թուրքիայում այն Google Play-ի «Կյանքի ոճ» բաժնում առաջին տեղում է՝ շրջանցելով Tinder-ին:

2020թ. մայիսի դրությամբ Faladdin-ն ունի ամսական 5 մլն ակտիվ օգտատեր, իսկ ընկերության շահույթը կազմում է 5 մլն դոլար, որի 60%-ը բաժին է ընկնում գովազդին: Այն 12 անգամ ավելին է, քան 2017թ.:

2020թ. Faladdin-ը նախատեսում է Թուրքիայի սահմաններից դուրս գովազդի վրա ծախսել շուրջ 1 մլն դոլար և գրավել միջազգային լսարանի ուշադրությունը:

ADAS-ի թեստավորման համալիր, 5G նախատիպավորման և թեստավորման համակարգ. համատեղ փորձառության օրինակներ

Հակոբ Արշակյանը ՌԴ առևտրի և արդյունաբերության նախարարի հետ քննարկել է Ռազմարդյունաբերության և բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության ոլորտներում համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները: Նշվել է համատեղ բարդ տեխնիկական լուծումներ ստեղծելու փորձառությունը:

Հայաստանի Հանրապետության Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Հակոբ Արշակյանը հայտնել է, որ Ռուսաստանի Դաշնության Առևտրի և արդյունաբերության նախարար Դենիս Մանտուրովի հետ քննարկել է Ռազմարդյունաբերության և բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության ոլորտներում համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները: Նախարարի խոսքով՝ նշվել է նշված ոլորտներում համատեղ բարդ տեխնիկական լուծումներ ստեղծելու փորձառությունը:

Այդպիսիք են՝ ինքնավար մեքենաների ADAS համակարգի թեստավորման համալիրը, որը նախագծվել է Հայաստանում՝ ՌԴ պետական գիտական կենտրոնի «Կենտրոնական հետազոտական ավտոմոբիլային և ավտոմոտորային ինստիտուտ» դաշնային պետական միավորված ձեռնարկության (НАМИ) հետ համատեղ և 5G նախատիպավորման և թեստավորման համակարգը, որը գործում է «Մոսկվայի էլեկտրոնային տեխնիկայի ինստիտուտ» ազգային հետազոտական համալսարանում (МИЭT)։

Հակոբ Արշակյանը նշել է, որ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել աշխատանքային կարգով շարունակել քննարկումները և երկուստեք ներկայացնել զարգացման համատեղ ծրագրերի առաջարկներ: Առաջիկայում տեղի են ունենալու մի շարք աշխատանքային քննարկումներ արդեն տեղակալների մակարդակով:

Hyperloop-ն ու SkyWay-ն այս տարի իրականություն կդառնան

Ապագայի տրանսպորտային նախագծերը՝ անօդաչու մեքենաները, վակուումայի խողովակով ու օդային ռելսերով անցնող գնացքները, որոնք նախորդ տարիներին անիրատեսական էին համարվում, 2020թ. արդեն կյանքի են կոչվում:

Նորարարական մշակումներն արդեն թույլ են տալիս արագ, հարմարավետ ու մատչելի գներով երթևեկել: Դժվար է պատկերացնել, թե հաջորդիվ ինչպիսի փոփոխություններ կարող են լինել տրանսպորտի ոլորտում: Սակայն գիտնականները շարունակում են զարմացնել առավել անսովոր ու արդյունավետ մշակումներով, որոնք առաջիկայում կրկին կփոխեն մեր կյանքը, ճանապարհորդության ու տեղաշարժման վերաբերյալ պատկերացումները:

1. Մեքենաներ՝ առանց վարորդի

Արդեն տևական ժամանակ է, ինչ ավտոմեքենաների ինդուստրիայում փոխվում է դիզայնը, արդյունավետությունն ու հզորությունը, սակայն նշանակալից փոփոխությունները դեռ առջևում են: Ներկայումս բազմաթիվ հայտնի ընկերություններ զբաղվում են զանգվածային օգտագործման անօդաչու (առանց վարորդի) տրանսպորտային միջոցների մշակմամբ: Լիովին ինքնաշխատ մեքենաներ նախատեսվում է թողարկել արդեն այս տարի: Նախագծով զբաղվում է Իլոն Մասկը՝ Tesla-յի գաղափարական ոգեշնչողը: Իրականացման դեպքում ավտոմեքենան կդառնա ոչ միայն փոխադրամիջոց, այլև եկամտաբեր հավելված:

Беспилотные автомобили это не только выгодно, но еще и удобно. /Фото: images.autowereld.com

Ներկայումս մեքենա ունեցողներն այն օգտագործում են օրվա մեջ 1-2 ժամ: Անօդաչուների դեպքում դրանք հնարավոր կլինի ազատ ժամանակ հանձնել կողմնակի փոխադրումների՝ կայանատեղիում անիմաստ կանգնելու փոխարեն: Էականորեն նվազի փոխադրման արժեքը: Իլոն Մասկը համարում է, որ անօդաչու էլեկտրոմոբիլները դառնալու են ամենաշահավետը: Ապագայում այդ ոլորտի զարգացումը կարող է ուղեկցվել շարժական խանութների, կինոթատրոնների ու գեղեցկության սրահների ստեղծմամբ, որոնք իրենց հաճախորդին կսպասեն անմիջապես տան դիմաց:

Անօդաչու մեքենաների ներդրումը կազդի նաև ճանապարհին տրանսպորտային միջոցների քանակի և աշխարհի էկոլոգիական վիճակի վրա: Եթե մարդիկ հնարավորություն ունենան տեղաշարժվելու մատչելի տաքսիով, ապա ինքնըստինքյան կնվազի սեփական մեքենան ունենալու անհրաժեշտությունը: Գերզգայուն արհեստական բանականության շնորհիվ էականորեն կնվազեն նաև վթարները:

2. Hyperloop

Hyperloop նախագիծն ապագայի մասին ինչ-որ ֆիլմ է հիշեցնում: Բայց իրականում այն վակուումային գնացք է՝ առաջարկված դեռևս 2013թ.՝ ամերիկացի ձեռնարկատեր Իլոն Մասկի կողմից: Hyprloop-ների թեմային մենք նախկինում անդրադարձել ենք: Նախագիծը մշակման փուլում է, և բազմաթիվ երկրների հետ բանակցություններ են տարվում իրականացման համար:

Технология, способная изменить наше будущее. /Фото: hsto.org

Ըստ նախագծի՝ գնացքը պետք է տեղաշարժվի գետնի տակ կառուցված խողովակով. օդը քաշվում է՝ դառնալով վակուում: Գնացքն իրականում լինելու է պատիճի տեսքով և շարժվելու է շահավետ մագնիսական թեթևության (լևիտացիայի) օգնությամբ:

Hyperloop

Ենթադրվել է, որ այդպիսի կառույցում օդի դիմադրողականությունը նվազագույնն է լինելու, նշանակում է՝ շարժման արագությունն էականորեն կմեծանա՝ մինչև 1220 կմ/ժ: Դա 3 անգամ գերազանցում է ժամանակակից ամենաարագ գնացքների և 1,5 անգամ՝ ինքնաթիռների արագությանը: Քաղաքների միջև ճանապարհորդությունները տևելու են մի քանի րոպե, ընդ որում՝ 500 կմ հեռավորությունն անցնելու համար կպահանջվի մոտ 20 դոլար: Այն նաև էկոլոգիական նշանակություն կունենա:

Սակայն նման ծավալների նախագիծն իրականացնելը, պարզվեց, բարդ է և այժմ այդ ուղղությամբ աշխատում են մրցակից երեք ընկերություններ: Նրանք զբաղվում են սեփական մշակումներով և աստիճանաբար փոփոխում են Hyperloop-ի նախագիծը: Այս պահի դրությամբ հաջողվել է ստեղծել փորձնական մոդելներ, որոնք կարող են զարգացնել մինչև 463 կմ/ժ արագություն՝ ճանապարհի կարճ հատվածում: Հնարավոր է՝ ապագայում այդ ցուցանիշն էականորեն մեծանա: 2020թ. նախատեսվում է կառուցել 10 կմ երկարությամբ վակուումային խողովակ: Առաջին առևտրային ճյուղը ստեղծվելու է ԱՄԷ-ում՝ Աբու Դաբի-Դուբայ ուղղությամբ՝ ընդլայնման հեռանկարով: Մյուս երկու մրցակից ընկերությունները պատրաստվում են 35 կմ-անոց տրանսպորտային գիծ կառուցել Սաուդյան Արաբիայում և 16 կմ-անոցը՝ Բալտիմորի մերձակայքում (ԱՄՆ):

3. SkyWay

SkyWay-ը նորարարական տրանսպորտային միջոց է, որը կարող է ծառայել ինչպես ներքաղաքային, այնպես էլ՝ միջքաղաքային փոխադրամիջոց: Այս նախագծի հիմքը լարային տեխնոլոգիան է և ինժեներ Անատոլի Յունիցկոյի գյուտը: Ինժեներն այդ նախագծի վրա աշխատում է արդեն 30 տարի: SkyWay են ցանկանում կառուցել Միացյալ էմիրությունների իշխանությունները, իսկ Բելառուսում արդեն փորձարկվում են հատուկ փորձահրապարակում: SkyWay-ի համար նախատեսված են մարդատար և բեռնատար տարբերակներ, որոնք պողպատե անիվներով շարժվում են սյուների միջև ձգվող հատուկ ռելսերով: Սյուները կարող են իրարից 40-1000 մետր հեռավորություն ունենալ:

Особая аэродинамической конструкции транспортная система развивает впечатляющую скорость. /Фото: sky-way.org
© SkyWay

Լարային ռելսերն իրենցից ներկայացնում են լարված պողպատալարերի ամբողջություն: Դրանք գտնվում են բետոնե հատուկ իրանում, որն աղմուկը հասցնում է նվազագույնի և մեծացնում ամրությունը: Տրանսպորտային միջոցը լինելու է առանց վարորդի` համակարգչային ղեկավարմամբ, մեքենայացված տեսողությամբ ու արհեստական բանականությամբ: Այն շարժվելու է մի քանի մետրից մինչև 10-յակ մետրերի բարձրությամբ՝ առանց բախվելու վտանգի: Շարժման ակնկալվող արագությունը 500 կմ/ժ է: SkyWay-ի տարբեր մոդելներ ու կառուցվածքներ թույլ կտան ստեղծել անհրաժեշտ նշանակության միջոցներ, որոնք կկարողանան աշխատել եղանակային ու աշխարհագրական ցանկացած պայմաններում:

Բաժանորդագրվեք մեր Telegram ալիքին

Ձեռք է բերվել Հայաստանի համար եզակի էլեկտրոնային մանրադիտակ

JEOL-JCM-7000 NeoScope տեսածրող էլեկտրոնային մանրադիտակը հնարավորություն կտա շրջակա միջավայր, նյութագիտություն, բրուտագործություն, նանոտեխնոլոգիա, երկրաբանություն, սննդագիտություն և այլ ոլորտների հետազոտությունները հասցնել նոր որակի:

ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնը ՀՀ ԳԱԱ  Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի հետ համատեղ ձեռք են բերել Հայաստանի համար եզակի JEOL-JCM-7000 NeoScope մոդելի տեսածրող էլեկտրոնային մանրադիտակ: Այն հնարավորություն կտա գիտնականներին շրջակա միջավայր, նյութագիտություն, բրուտագործություն, նանոտեխնալոգիա, երկրաբանություն, սննդագիտություն և այլ ոլորտներում իրականացնելիք հետազոտությունները հասցնել նոր որակի:

JEOL-JCM-7000 NeoScope

JEOL-JCM-7000 NeoScope մանրադիտակի շնորհիվ հնարավոր է մեծացնել նմուշի պատկերը 100000 անգամ, որոշել մասնիկների չափերը: Մանրադիտակը հնարավորություն ունի միաժամանակ որոշելու նմուշում առկա 40 տարրի պարունակություն և ստանալու ընտրված հատվածի առանձին տարրերի պարունակությունների բաշխման քարտեզներ։

  • Շրջակա միջավայրին և երկրաքիմային վերաբերող ուսումնասիրություններում մանրադիտակը հնարավորություն է տալիս նմուշներում իրականացնելու տարրերի որակական և քանակական վերլուծություն։
  • Մանրադիտակը կարող է հիանալի գործիք լինել սննդագետների համար՝ սննդի որակի գնահատման և մթերքների արտադրման գործընթացում:
  • Կենսաբժշկական հետազոտություններում մանրադիտակը հնարավորություն է տալիս՝ ուսումնասիրելու դեղորայքի, գեղարար նյութերի քիմիական բաղադրությունը, դրանց համասեռությունը, ինչպես նաև նյութերի ազդեցությունը մաշկի վրա:
  • Տեքստիլ արդյունաբերության մեջ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մանրաթելի քիմիական բաղադրությունը, կառուցվածքը, տեսակը, ամրությունը, առաձգականությունը։
  • Ձեռք է բերվել նաև նմուշը ոսկեպատող սարք, որը հնարավորություն է տալիս  հետազոտելու կենսաբանական նմուշներ։
20200506_2_2.jpg

ՀՀ ԳԱԱ տեղեկատվական-վերլուծական ծառայության հաղորդմամբ՝ սարքավորումները ձեռք են բերվել ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնի և ՀՀ ԳԱԱ  Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի կողմից  համատեղ իրականացվող «Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն (բնապահպանություն) կրթական ծրագրերի արդիականացում Հայաստանի և Վրաստանի համար» Էրազմուս+ կարողությունների զարգացման ծրագրի շրջանակներում: Դրանք կիրառվելու են միևնույն ծրագրի շրջանակներում ՀՀ ԳԱԱ  Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնում ստեղծվող միջհամալսարանական կրթական և գիտահետազոտական եզակի լաբորատորիայում:

Բնապահպանության ոլորտում միջհամալսարանական կրթական և գիտահետազոտական լաբորատորիան  ծրագրի հիմնական շոշափելի արդյունքներից է, որն էականորեն կբարելավելի հետբուհական կրթության որակի չափանիշները: Լաբորատորիան հասանելի կդարձնի ժամանակակից լաբորատորիայի ենթակառուցվածքները և հնարավորություն կտա համալսարանների և արտաքին շահառուների միջև իրականացնելու տարբեր նախագծեր:

ԻՀՊ Կորպուսը կհամալրվի Fotros բարձրտեխնոլոգիական անօդաչուով

Իրանում արտադրված ամենախոշոր ԱԹՍ-ը բարձրացնելու է ցամաքային զորքերի հնարավորությունները՝ մասնակցելով պարեկային պահպանությանն ու ռազմական գործողություններին: REGST, 27.04.2020

Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) Ցամաքային զորքերը պատրաստվում են օգտագործել սեփական ռազմավարական անօդաչու թռչող սարքը (ԱԹՍ), որը ստացել է Ֆոտրոս (Fotros) անվանումը:

ԻՀՊԿ ցամաքային զորքերի ԱԹՍ-ների դիվիզիոնի հրամանատար Աքբար Քարիմլուն հայտնել է, որ իր զորամիավորումը Fotros-ը կստանա առաջիկայում՝ Պաշտպանության նախարարությունից: Նրա խոսքով՝ հենց այս անօդաչուն է ընտրվել՝ ուսումնասիրելով նրա տեխնիկական բնութագրերրը և ՊՆ-ի ներկայացուցիչների հետ անցնակցնելով քննարկումներ:

Հրամանատարը նշել է նաև, որ ներկայումս ԻՀՊԿ-ում կիրառվող Mohajer-6 անօդաչուն, որը նույնպես հայրենական արտադրության է, էականորեն մեծացրել է Կորպուսի ցամաքային զորքերի հնարավորությունները՝ ընդհուպ մինչև հյուսիսարևմտյան և հարավարևելյան սահմանների հարակից շրջաններում պարեկային առաքելությունների ու ռազմական գործողությունների շրջանակներում:

Հաղորդվում է, որ Fotros-ն Իրանում արտադրված ամենախոշոր ռազմավարական անօդաչուն է: Պաշտպանության նախարարությունը բարձրտեխնոլոգիական անօդաչու թռչող սարքը ներկայացրել է 2013թ. նոյեմբերին:

Բաժանորդագրվեք մեր Telegram ալիքին