Ադրբեջանում կտրուկ բարձրացել են գազի և դեղորայքի գները

Ադրբեջանի սակագների խորհուրդը ոչ միայն կրկնապատկել է գազի գինը բնակչության մեծ մասի համար, այլև բարձրացրել է դեղամիջոցների գները: Շուրջ 50 անուն դեղորայք թանկացել է 10-40%-ով: Այդ մասին հայտարարել է ադրբեջանցի ընդդիմադիր գործիչ Հեբիբ Մունթեզիրը:

Եվրոպայում ապաստանած ընդդիմադիր գործիչն ընդգծել է, որ այդ որոշումն անբարեխղճություն է նրանց կողմից, որոնց պատկանում է Ադրբեջանի դեղորայքի մենաշնորհը: Մունթեզիրը նաև նշել է, որ որոշումը կայացնողները հաշվի չեն առել հետպատերազմական իրավիճակը երկրում, երբ բազմաթիվ քաղաքացիներ դեղորայքի կարիք ունեն, դեղերն անորակ են: Ընդդիմադիրը հիշեցրել է նաև երկրում համաճարակային իրավիճակի մասին:

Նկարը` © Իլյա Վառլամով \ Բաքու

Միացեք մեր Telegram ալիքին

ՀՀ Զինված ուժերն ադրբեջանցիներին զրկել են որևէ գործողություն իրականացնելու հնարավորությունից

Պաշտպանության նախարարության հաղորդմամբ՝ մայիսի 12-ին և 13-ին Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի սահմանային որոշ հատվածներում իրականացված սադրանքներից հետո ստեղծված իրադրությունը, մայիսի 19-ի առավոտյան դրությամբ, էական փոփոխություններ չի կրել։

Սադրանքի իրականացման բոլոր ուղղություններում թե՛ տարածքները, թե՛ ադրբեջանցի զինվորականները, և թե՛ նրանց ապահովման հնարավոր ուղիները, ՊՆ հայտարարության համաձայն, շարունակում են գտնվել հայկական ուժերի լիարժեք վերահսկողության տակ։

Ավելին՝ նախորդ երկու օրերին ՀՀ ԶՈՒ հավելյալ ստորաբաժանումներ են բացազատվել տեղանքում, իսպառ զրկելով ադրբեջանցիներին նույնիսկ տեսականորեն որևէ գործողություն իրականացնելու հնարավորությունից, որպես իրադրության՝ իրենց համար խելամիտ լուծում թողնելով բացառապես վերադարձը ելման դիրքեր։

Այդուհանդերձ, խնդրի խաղաղ կարգավորման շուրջ բանակցությունները դեռևս ընթացքի մեջ են։ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը լիահույս է, որ դրանք կտան ցանկալի արդյունք, և ստեղծված իրադրությունը կհանգուցալուծվի խաղաղ ճանապարհով։

Միևնույն ժամանակ ՊՆ հայտարարել է, որ ողջամիտ ժամկետներում լուծման բացակայության դեպքում Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերն իրավունք է վերապահում խնդիրը կարգավորել այլ, այդ թվում նաև ուժային տարբերակով։

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայաստանը վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը. ԱԳՆ

ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակի մեկնաբանությունը.

«Մեկ անգամ ևս ընդգծում ենք, որ ադրբեջանական կողմը ներխուժել է Հայաստանի ինքնիշխան տարածք: Մենք բարձր ենք գնահատում մեր միջազգային գործընկերների կոչերն ուղղված Ադրբեջանին՝ անհապաղ դուրս բերելու իր զինված ստորաբաժանումները ՀՀ տարածքից:

ՀՀ ԱԳ նախարարությունը հուսով է, որ ադրբեջանական կողմը կանսա այդ կոչերին և չի գնա իրադրության հետագա լարման:

Հայաստանի Հանրապետությունը վճռական է բոլոր միջոցները ձեռնարկել՝ ապահովելու իր տարածքային ամբողջականությունը, ինչի մասին տեղեկացրել է նաև իր գործընկերներին տարբեր հարթակներում»:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայկական կողմն ադրբեջանցիներից հստակ պահանջել է առանց որևէ նախապայմանի ելման դիրքեր վերադառնալ

ՀՀ ՊՆ հաղորդագրության համաձայն` մայիսի 12-ին և 13-ին, «սահմանների ճշգրտման» պատրվակով ադրբեջանական ԶՈւ կողմից Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի սահմանային որոշ հատվածների հանդեպ իրականացված ոտնձգություններից հետո ստեղծված իրադրությունը դեռևս չի փոփոխվել:

Հայկական կողմն, ինչպես նշվում է, ադրբեջանական զինվորականներին ներկայացրել է իր հստակ պահանջը` առանց որևէ նախապայմանի ելման դիրքեր վերադառնալու վերաբերյալ: 

Հաղորդվում է, որ խնդիրը խաղաղ հանգուցալուծելու նպատակով դեռևս մայիսի 12-ից սկսված բանակցությունները կշարունակվեն վաղը:

Պաշտպանության նախարարությունը միաժամանակ նշել է, որ այսօր առավոտից համացանցում և տարբեր լրատվամիջոցներով շրջանառվող տեղեկությունները ադրբեջանական ԶՈւ ստորաբաժանումների առաջխաղացման նոր դեպքերի մասին չեն համապատասխանում իրականությանը:  

«Ադրբեջանական ստորաբաժանումները  մայիսին 13-ից հետո ոչ միայն առաջ չեն եկել, այլև, հայկական ԶՈւ գործողությունների արդյունքում ստիպված են եղել հեռանալ որոշ տարածքներից: Եվս մեկ անգամ կոչ ենք անում ձեռնպահ մնալ չստուգված, առավել ևս կեղծ տեղեկություններ տարածելուց, մանավանդ այսպիսի զգայուն խնդիրների շուրջ»:

Գերատեսչությունը խոստացել է, որ իրադրության ցանկացած զարգացման դեպքում Պաշտպանության նախարարությունը հանդես կգա համապատասխան հայտարարությամբ:

Նկարը` © ՀՀ ՊՆ

Միացեք մեժ Telegram ալիքին

Նոյեմբերի 9-ի հայտարարության մեջ Զանգեզուր, Սյունիք, միջանցք արտահայտություններ չկան. Փաշինյան

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ խորհրդակցություն է տեղի ունեցել Սյունիքի մարզպետարանում:

Խորհրդակցությանը մասնակցել են Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արմեն Աբազյանը, Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Սուրեն Պապիկյանը, Ոստիկանության պետ Վահե Ղազարյանը, Սյունիքի մարզպետ Մելիքսեթ Պողոսյանը, փոխմարզպետերը, 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար, գեներալ-մայոր Արտակ Բուդաղյանը, Սյունիքի մարզի ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրամանատար Արգամ Գևորգյանը, իրավապահ մարմինների մարզային վարչությունների ղեկավարները:

Իր խոսքում վարչապետ Փաշինյանը նշել է.

«Բարև ձեզ, հարգելի գործընկերներ: Այսօր մեր հերթական մարզային խորհրդակցությունը տեղի է ունենում Սյունիքի մարզում:

44-օրյա պատերազմից հետո Սյունիքի մարզի շուրջ, առավել ևս անվտանգային իրավիճակի, իրադրության փոփոխություն ունենք, և այդ իրադրությունն էլ ավելի սրվում է Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից արվող սադրիչ և անկանոն, հակասական հայտարարություններով: Ընդ որում, ուզում եմ ձեր ուշադրությունը հրավիրել այն փաստի վրա, որ այդ հայտարարությունները հակասում են մեկը մյուսին: Մի կողմից՝ Ադրբեջանի ղեկավարությունը հայտարարում է, թե Հայաստանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ և ակնկալիքներ չունի, մյուս կողմից՝ հայտարարում է ուժով Զանգեզուրի միջանցք բացելու մասին: Այսօր էլ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունն ստիպված էր հերքել Ադրբեջանի ղեկավարին՝ ասելով, որ խոսք չկա Հայաստանի տարածքի նկատմամբ ոտնձգությունների վերաբերյալ: Այնուամենայնիվ, իմ գնահատականն այն է, որ այդ հայտարարությունները սադրիչ են և պետք է արժանանան պատշաճ ուշադրության, արձագանքի և պատշաճ հակազդեցության, այդ թվում՝ միջազգային հարթակներում մեր երկրի դիվանագիտական առաքելությունների կողմից:

Բայց, մյուս կողմից, ուզում եմ կրկին ընդգծել հետևյալը -որպեսզի շահարկումների տեղիք չտանք — որ նոյեմբերի 9-ի հայտարարության մեջ Զանգեզուր, Սյունիք, միջանցք արտահայտություններ չկան: Խոսք է գնում տարածաշրջանային կոմունիկացիաների բացման մասին, և հունվարի 11-ի մոսկովյան հայտարարությամբ մենք հստակ արձանագրել ենք և մեկնաբանել ենք, թե ինչ պիտի տեղի ունենա՝ պիտի տեղի ունենա տարածաշրջանի հաղորդակցության ուղիների բացում:

Եթե Ադրբեջանը խոսում է «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին, ուրեմն այդ նույն տրամաբանությամբ Հայաստանը կարող է խոսել «Նախիջևանի միջանցքի» մասին, հյուսիս-ադրբեջանական միջանցքի մասին: Որովհետև Ադրբեջանը, ըստ այդ պայմանավորվածության և գրավոր հրապարակված փաստաթղթերի, կարող է արժանանալ, կարող է ստանալ միայն այնպիսի «միջանցք», ինչպիսին Հայաստանը կստանա Ադրբեջանի տարածքով, այդ թվում Նախիջևանի տարածքով՝ և՛ բուն Ադրբեջանի տարածքով, և՛ Նախիջևանի տարածքով: Իսկ կոմունիկացիաների բացումը բոլորովին ուրիշ խնդիր է: Բ այց, այնուամենայնիվ, եթե անկեղծ լինեմ, իմ մեկնաբանությունն այն է, որ Ադրբեջանի ղեկավարությունը նման սադրիչ հայտարարություններով պարզապես ուզում է վիժեցնել գործընթացը, այսինքն՝ ուզում է հետ կանգնել պայմանավորվածություններից՝ լարելով, սրելով իրավիճակը տարածաշրջանում և շարունակելու համար Հայաստանի շրջափակման քաղաքականությունը:

Քանի որ նախկինում ամբողջական առիթ չի եղել, ես ուզում եմ նաև խոսել Սյունիքի այն սահմանագծի մասին, որը մենք ունենք: Ի՞նչ է տեղի ունեցել:

Գիտեք, 44-օրյա պատերազմը, ցավոք, մեզ համար այն ընթացքը չի ունեցել, որը կարող էինք ակնկալել: Եվ մի իրավիճակում, երբ մեր պաշտպանական կարողությունները բավարար և պատշաճ չէին, որոշում է կայացվել՝ Սյունիքի սահմանագիծը համապատասխանեցնել Հավաքական անվտանգության պայմանագրի սահմանագծին, որպեսզի մենք այդտեղ կոլեկտիվ անվտանգության համակարգերը կարողանանք աշխատեցնել:

Շատ քննարկվում է հայ-ռուսական ռազմավարական և ռազմաքաղաքական դաշինքը, և կրկին ուզում եմ ընդգծել, որ հայ-ռուսական ռազմաքաղաքական դաշինքը տարածվել է, համենայնդեպս — հիմա կա նաև այլ գործոն, իհարկե, ռուս խաղաղապահների գործոնը Լեռնային Ղարաբաղում՝ Արցախում — Հայաստանի մասով մինչ այս պահն էլ ռուս-հայկական ռազմաքաղաքական դաշինքը տարածվում է Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանները ներառյալ և այդ սահմաններից ներս:

Իսկ ինչպիսի՞ն են այդ սահմանները: Հատուկ ուզում եմ ընդգծել, որ այդ սահմանները Հայաստանի Հանրապետությունն ինքը որոշել է և տեղորոշել է — արդեն դրա մասին բազմիցս խոսել եմ — «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքով՝ ընդունված 2010 թվականի մայիսի 24-ին, որտեղ վարչական սահմաններն են գծվել: Հիմա, այդ օրենքի հավելվածից ի՞նչ ենք կարդում, ի՞նչ են սահմանել՝

Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Շուռնուխ գյուղական համայնքի վարչական սահմանների նկարագրությունը: Շուռնուխ գյուղական համայնքը գտնվում է մարզի արևելյան մասում: «Ա»-«Բ» հատվածով սահմանակից է պետական սահմանին (Ադրբեջանի Հանրապետություն): Հաջորդ պարբերությունը՝ Շուռնուխ-պետական սահման (Ադրբեջանի Հանրապետություն) սահմանագիծը՝ «Ա»-«Բ»: «Ա»-«Բ» հատվածով սահմանագիծը համընկնում է Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանի հետ:

Հաջորդը՝ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Որոտան գյուղական համայնքի վարչական սահմանների նկարագրությունը: «Բ»-«Գ» հատվածով սահմանագիծը համընկնում է Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանի հետ: Սա շատ կարևոր է ընդգծել, որովհետև Հայաստանի Հանրապետությունը ինքը, 2010 թվականին ընդունված օրենքով, նկարագրել է իր տարածքը, այն տարածքը, որտեղ Հավաքական անվտանգության պայմանագիրը գործում է:

Բոլորիս ուշադրությունն եմ ուզում հրավիրել, որ չի նշվել, որ սահմանագիծը համընկնում է Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության սահմանի հետ, այլ գրվել է, որ սահմանագիծը համընկնում է Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի պետական սահմանի հետ: Եվ սրանք են այն շղթայական իրողությունները, որոնք բերել են այսօրվա ստատուս քվոյին:

Բայց, այնուամենայնիվ, մեր խնդիրը հետևյալն է, և ես ուզում եմ ընդգծել, որ ընդհանրապես Հայաստանի Հանրապետության սահմանների և, մասնավորապես, Սյունիքի մարզի սահմանների պահպանության և անվտանգության մակարդակը պետք է բարձրացնել: Հարցը պետք է բաժանել 2 մասի՝ առաջինը՝ սահմանի պահպանությունը, երկրորդը՝ երկրի անվտանգության պաշտպանությունը: Սահմանային անվտանգությունը, ինչպես արդեն պայմանավորվել ենք և կատարել ենք համապատասխան որոշումներ, պետք է իրականացնեն Ազգային անվտանգության ծառայության սահմանապահ զորքերը, իսկ արդեն անվտանգային հարցերով՝ բնականաբար, մեր բանակը, մեր Զինված ուժերը:

Ուզում եմ կրկին ընդգծել, որ Հայաստանի Հանրապետությունում արդեն իսկ սկսվել է Զինված ուժերի բարեփոխումների լայնածավալ ծրագիր, և այդ ծրագիրը մենք իրականացնում ենք Ռուսաստանի Դաշնության հետ: Մենք պետք է, այդ ծրագրի իրականացման և բարեփոխումների համատեքստում, հաշվի առնենք և հաշվի նստենք բոլոր հետևությունների հետ, որոնց առերեսվել ենք 44-օրյա պատերազմի ընթացքում:

Այո՛, մենք պետք է ունենանք ուժեղ բանակ: Մենք պետք է ունենանք այնպիսի բանակ, որը լինի արժանի դաշնակից և նաև Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության և տարածքային ամբողջականության հիմնական երաշխավորը: Այս ճանապարհին Հայաստանի Հանրապետությանը որևէ մեկը չի կարող կանգնեցնել, առավել ևս, որ մենք մեր ռազմաքաղաքական, դաշնակցային հարաբերությունների համատեքստում անվտանգային որոշակի պարտավորություններ ունենք՝ նաև տարածաշրջանային նշանակության: Ուզում եմ ընդգծել, որ երբ խոսում ենք դաշնակցային պարտավորությունների մասին՝ ոչ միայն մեր նկատմամբ կան պարտավորություններ, այլև մենք նույնպես ունենք պարտավորություններ, և այս համատեքստում այդ պարտավորությունները պետք է լիարժեք ի վիճակի լինենք, կարողանանք կատարել, և Զինված ուժերի բարեփոխումները պիտի տեղավորվեն նաև այս տրամաբանության մեջ:

Շատ կարևոր է ընդգծել, որ Սյունիքի սոցիալ-տնտեսական հարցերը նույնպես գտնվում են մեր ուշադրության կենտրոնում: Գիտեք, որ Սյունիքի հարցերով զբաղվող աշխատանքային խումբ է ստեղծվել, այդ աշխատանքային խումբը կայացրել է որոշումներ, արդեն իսկ տեղի է ունենում առաջին ծրագրերի իրականացումը, բնակարանաշինության ծրագիր է իրականացվում Շուռնուխ համայնքում: Մենք այնտեղ բնակարանների կառուցում ենք մեկնարկում: Եվ կրկին մեկ կարևոր փաստ՝ եթե չեմ սխալվում, անկախությունից ի վեր, ինչպես, օրինակ, Տավուշի մարզի Չինարի գյուղում, այնպես էլ Սյունիքի մարզի Շուռնուխ համայնքում տուն չի կառուցվել:

Սա, իհարկե, շատ տխուր փաստ է, և շատ տխուր է այն, որ մենք տնաշինության ծրագիրն սկսում ենք ահա այս իրավիճակում և այս առիթով։ Մենք շարունակելու ենք սոցիալ-տնտեսական ծրագրերի իրականացումը Սյունիքի մարզում, և այս համատեքստում մեզ համար չափազանց կարևոր է անդրադարձ կատարել նաև այն հարցին, թե, մասնավորապես, հանքարդյունաբերության ոլորտում ինչ բարեփոխումներ ունենք իրականացնելու, որպեսզի Հայաստանի Հանրապետությունը՝ որպես պետություն և Հայաստանի Հանրապետության ժողովուրդը, հասարակությունը համոզված լինի, որ ազգային հարստությունից իրեն հասանելիք պատշաճ բաժնեմաս, չափաբաժին է ստանում և ոչ թե դա, այնուամենայնիվ, գտնվում է անձանց վերահսկողության տիրույթում։

Ուզում եմ անդրադառնալ նաև այսօր Մեղրիում տեղի ունեցած միջադեպին։ Հստակ է, որ տեղի է ունեցել օրենքի խախտում, և ես ակնկալում եմ, որ հանրապետության իրավապահ մարմինները շատ հստակ և կոշտ կերպով կարձագանքեն, որովհետև չի կարելի թույլ տալ, որ մարդկանց փոքր խմբակ ուղղակի ստեղծի տպավորություն, և ընդհանրապես անկախ տպավորությունից՝ չի կարելի թույլ տալ, որ անպատժելիության մթնոլորտ գոյություն ունենա Հայաստանի Հանրապետությունում։ Պարոն Աբազյան և պարոն Ղազարյան, դուք հիմա այստեղ եք, ակնկալում եմ, որ շատ կտրուկ և հատուկ գործողություններով այս հարցը կլուծվի, և մեղավորները, հանրության համար տեսանելի ձևով, կկանչվեն պատասխանատվության»։

Իրավապահ մարմինների մարզային կառույցների ներկայացուցիչները տեղեկացրել են, որ դեպքի հետ կապված մամուլի հաղորդագրությունները համապատասխանաբար հանվել են և ուղարկվել են Ոստիկանություն՝ 180-181-րդ հոդվածներով քրեական դատավարությամբ նախատեսված ընթացքը որոշելու։ Այս պահի դրությամբ արդեն Քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3 մասի հատկանիշներով հարուցված է քրեական գործ, և Ոստիկանությունից նյութերը, ըստ ընթացակարգի, պետք է արդեն ուղարկվեն Քննչական կոմիտե:

Հաջորդիվ խորհրդակցության ընթացքում քննարկվել են Սյունիքի մարզի սոցիալ-տնտեսական վիճակին, մասնավորապես, գյուղոլորտի` արոտավայրերի, խմոցիների կառուցման, ենթակառուցվածքների, ճանապարհաշինության, լայնածավալ այգեգործության զարգացման ծրագրերին վերաբերող հարցեր:

Վարչապետը կարևորել է Սյունիքում բնակիչների համար անհրաժեշտ պայմանների ապահովումը, որոնք կնպաստեն բարեկեցության ապահովմանն ու զարգացմանը: Այս համատեքստում Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանատուներին տվել է կոնկրետ հանձնարարականներ:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Թուրքիան` Ադրբեջանում. դանդաղ օկուպացիա, տնտեսական և ռազմական կախվածություն

Թուրքիան, որն աշնանը պատերազմ հրահրեց Արցախի դեմ, Ադրբեջանին տրամադրած աջակցության դիմաց փորձում է նրան զրկել ինքնիշխանությունից: Էրդողանի աշխարհաքաղաքական նկրտումների շարքում են Բաքվի լիարժեք կախվածությունն Անկարայից, այդ թվում` տնտեսական ոլորտում:

Դանդաղ օկուպացիա

Թուրքիան Ադրբեջանում սկսել է ամրապնդվել դեռ ԽՍՀՄ փլուզումից անմիջապես հետո: Արցախյան պատերազմը, Ռուսաստանի ներքին խնդիրները, Ադրբեջանում առկա ներքաղաքական ու հասարակական իրավիճակն Անկարային հնարավորություն տվեցին ռազմական և քաղաքական առումներով ներկայություն ունենալ այնտեղ:

Սկսած 1992թ.-ից` ադրբեջանցի զինվորականներն ուսում են ստանում թուրքական ռազմական բուհերում: 1994թ. երկու երկրների միջև կնքվել է ռազմավարական գործընկերության և փոխադարձ օգնության համաձայնագիրը, որն էլ ավելի է խթանել ռազմական համագործակցությունը: 1996թ.-ից Ադրբեջանում գործում է թուրք խորհրդականների մշտական խումբը, որը կառավարվում է Թուրքիայի ԶՈՒ ԳՇ-ի կողմից:

Չնայած պայմանագրերի մեծ մասը գաղտնի են, բաց աղբյուրներից հայտնի է, որ 2006-2008թթ. Ադրբեջանը թուրքական Roketsan-ից գնել է 244 մլն դոլարի հրետանային համակարգեր ու զրահատեխնիկա, անվարձահատույց ստացել է 20 մլն դոլարի սպառազինություն:

Ադրբեջանը Թուրքիայից ստանում է ժամանակակից զինատեսակներ, ինչպիսիք են Bayraktar TB2 ԱԹՍ-ները, TRG-300 Kaplan ՀԿՌՀ-երը, հակատանկային կառավարվող MAM-L ռումբերը: Հայտնի է, որ առաջիկայում Բաքուն ստանալու է «երկինք-երկիր» դասի SOM գերճշգրիտ թևավոր հրթիռներ, որոնք նախատեսվում է տեղադրել ՄիԳ-29 կործանիչների և Սու-24 ռմբակոծիչների վրա:

Հաղորդվում է, որ Արցախյան վերջին պատերազմի ժամանակ Ադրբեջանում 1500 թուրք զինվորական է գտնվել` գումարտակից մինչև Գլխավոր շտաբի խորհրդականներ, ԱԹՍ-ների ու ՀՏԿՀ-ների օպերատորներ, տարբեր զինատեսակների տեխնիկական մասնագետներ: Ադրբեջանի օգտին են գործել նաև թուրքական հետախուզական ծառայությունները: Ընդհանուր առմամբ` Ադրբեջանի տարածքում անցկացվող զորավարժությունների, անձնակազմի վերապատրաստման, սպառազինության սպասարկման և ռազմատեխնիկայի միջոցով` Թուրքիան կարողացել է իր մշտական ներկայությունն ապահովել այնտեղ` զինված ուժերը վերցնելով իր վերահսկողության տակ:

Ադրբեջանցի 77 զինվորականներ Էրդողանի փեսայի (Բայրաքթարն արտադրողը, խմբ.) կողմից անօդաչուների կիրառման ուսուցման հավաստագիր է ստացել:

Նշվում է, որ Թուրքիան նաև կադրային լուրջ քաղաքականություն է տարել Ադրբեջանի ռազմական կառույցներում` աշնանը սանձազերծած պատերազմից առաջ:

Անկարայի համար գլխավոր խնդիրը սկսած 2010թ.-ից Ադրբեջանում ռազմաբազաներ ունենալն է: Պատճառաբանությունն, իբր, այնտեղից դեպի Թուրքիա գնացող նավթի և գազի խողովակների անվտանգության ապահովումն է: Թուրքական լրատվամիջոցները շտապեցին նաև հայտարարել, որ ավիաբազաներ են կառուցվելու Գյանջայում, Գաբալայում և Լենքորանում: Թեև սա ադրբեջանական պաշտոնական աղբյուրները հերքեցին, սակայն համարվում է, որ տեղեկությունն ունի իր հիմքերը:

Տնտեսական զավթողականություն

Օգտվելով Արցախյան հակամարտությունից և Նախիջևանի անկլավային կարգավիճակից, որոնք բարդացրել են Ադրբեջանի և Ռուսաստանի տնտեսական համագործակցությունը, Թուրքիան փորձել է խաղալ «տնտեսության փրկչի» դերը: Իրականում` լուծում է իր աշխարհաքաղաքական խնդիրը` ներխուժելու Կասպից ծովի տարածաշրջան, այնտեղից` դեպի Կենտրոնական Ասիա:

Արտաքին առևտրաշրջանառության ցուցանիշներով Ադրբեջանի թիվ մեկ գործընկերն Իտալիան է, երկրորդը` Թուրքիան: Երրորդ տեղում Ռուսաստանն է` չնայած, որ վերջինը Հայաստանի հետ մասին ԵԱՏՄ-ում և ՀԱՊԿ-ում է:

Ու թեև թուրք պաշտոնյաները հայտարարում են, որ Ադրբեջանի հետ առևտրաշրջանառությունը կարող են հասցնել տարեկան մինչև 15 մլրդ դոլարի, սակայն 2020թ. այն կազմել է 2,2 մլրդ դոլար: Ակնհայտ է, որ հնչեցվող մեծ թվերով Անկարան այլ նպատակ է հետապնդում (տնտեսական վերահսկողություն Ադրբեջանի նկատմամբ): Հիշեցնենք, որ մարտի 1-ից Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրն է ուժի մեջ մտել:

Ընդգծվում է, որ Թուրքիան այդպիսի միջոցներ պարզապես չունի, ինչի վկայությունն է Չինաստանից 30 մլրդ դոլարի վարկ վերցնելը: Ներկայումս, փորձելով Բաքվից ստանալ ռազմական աջակցության «վճարը», Էրդողանը սկսելու է պահանջել էներգակիրների գների նվազեցում, մինչդեռ Ադրբեջանը կարող էր նույն գազն ու նավթը իրեն ձեռնտու գներով վաճառել Ռուսաստանի, Վրաստանի և Իրանի տարածքով:

Նշվում է, որ Անկարան զոհաբերում է իր գործընկերներին` հանուն իր շահերի: Սրա վկայությունն է ի հակադրություն չինական «Մեկ գոտի, մեկ ուղու» և ԵԱՏՄ-ի Թուրքիա-Ադրբեջան-Թուրքմենստան միջանցքի մասին քննարկումը, որը բխում է նաև Արևմուտքի շահերից:

Մեկ ա՞զգ, թե՞ մեկ պետություն

Թուրքական պանիսլամական և պանթյուրքական քաղաքականության առաջին զոհը հենց Ադրբեջանն է, որի համար ստեղծվել է «Մեկ ազգ, երկու պետություն» տերմինը, սակայն թուրքական կողմի հրապարակած «ապագա» սուլթանության քարտեզներում Ադրբեջան պետություն գոյություն չունի:

Եթե ներկայումս Ադրբեջանը և Թուրքմենստանն Թուրքիայից արդեն կախվածության մեջ են, ապա հաջորդը Ղազախստանն է. ղազախական լրատվամիջոցներում արդեն լայնորեն քարոզվում է «Մեծ Թուրանին» միանալու գաղափարը` որպես Թուրքիայի հետ կրոնական և լեզվական ընդհանրություն:

Համարվում է, որ Ադրբեջանում թուրքական ռազմաբազաների տեղակայման արդյունքում ոչ միայն Բաքուն ավելի շատ կախվածության մեջ կհայտնվի Անկարայից, այլև ադրբեջանցիները կսկսեն մասնակցել թուրքական զավթողական գործողություններին` տարբեր ուղղություններում` Սիրիա, Լիբիա, Իրաք, Արևելյան Միջերկրածով:

Համարվում է, որ այս գործընթացը կարող է հանգեցնել Ադրբեջանի և Իրանի հարաբերությունների բարդացմանը: Իրանը ոչ միայն Թուրքիայի ռազմական հակառակորդն է Սիրիայում, այլև բացասաբար էր վերաբերվում Արցախում թուրք-ադրբեջանական ահաբեկչական գործողություններին` իր սահմանների երկայնքով տեղակայելով ՀՕՊ համակարգեր, ԻՀՊԿ-ի ցամաքային ուժեր: Բացի այդ` Իրանի հետ որոշ տնտեսական ծրագրեր բավականին ձեռնտու են Ադրբեջանի համար:

Ադրբեջանում թուրքական ներկայությունը չի կարող չանհանգստացնել նաև Ռուսաստանին. Անկարան ՆԱՏՕ-ի անդամ է, ուստի նրա բազաները Մոսկվայի համար թիրախ են, իսկ այս դեպքում նաև` խոցման տիրույթում են:

Նշվում է, որ նոյեմբերի 9-ի Հայտարարությամբ Ալիևն ինքնուրույնություն է դրսևորել: Արդյունքում Թուրքիան ավելի քիչ բան է ստացել, քան ակնկալել է, բայց և` ավելին, քան ունեցել է մինչև պատերազմը:

Բաքվի համար ներկայումս կարևոր է հավասարակշռված քաղաքականությունը: Թուրքիայի դեպքում Ադրբեջանը նրա մասնակցությունից ակնկալում է ստանալ հակամարտության վերջնական ցանկալի լուծումը, տնտեսական, տրանսպորտային, ենթակառուցվածքային և ինտեգրացիոն հնարավորությունները:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայաստանը, Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը կգույքագրեն փոխադրումների վերաբերյալ պայմանագրերը

Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի համապատասխան մարմիններն իրականացնելու են ԱՊՀ (Անկախ պետությունների համագործակցության) շրջանակներում և երրորդ երկրների հետ կնքված միջազգային պայմանագրերի գույքագրում (ինվենտարիզացիա), որոնք վերաբերում են տարածաշրջանում փոխադրումների իրականացմանը և դրանց նկատմամբ վերահսկողության ապահովմանը:

ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը հայտարարել է, որ նման խորհրդատվությունը պրոֆիլային գերատեսչությունում համաձայնեցվել է եռակողմ աշխատանքային խմբի` փետրվարի 27-ին կայացած երրորդ նիստում, որին մասնակցել են երեք երկրների փոխվարչապետերը:

Օվերչուկը նշել է, որ դիտարկվել են փորձագիտական ենթախմբերի հաշվետվությունները երկաթուղային, ավտոմոբիլային, կոմբինացված փոխադրումների, ինչպես նաև փոխադրումների ապահովման, այդ թվում` անվտանգության, սահմանային, մաքսային, սանիտարական, անասնապահական, ֆիտոսանիտարական և վերահսկողության այլ միջոցների վերաբերյալ:

Այդ հարցերի կարգավորման շրջանակներում կողմերի համապատասխան մարմիններին խորհուրդ է տրվել նույնականացնել ԱՊՀ շրջանակներում և երրորդ երկրների հետ կնքված միջազգային պայմանագրերը:

Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետերը պայմանավորվել են աշխատանքային խմբի հաջորդ նիստն անցկացնել մարտի 1-ին` կրկին տեսակոնֆերանսի միջոցով:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Ալիևի հայտարարությունը հեռու է իրականությունից և հիմնազուրկ. Նազելի Բաղդասարյան

ՀՀ Ազգային ժողովի Իմ Քայլը խմբակցության պատգամավոր Նազելի Բաղդասարյանը նշել է, որ Ալիևի այն հայտարարությունը, թե Ադրբեջանը Հայաստանին է վերադարձրել բոլոր ռազմագերիներին, հեռու է իրականությունից և հիմնազուրկ։

Գերիների հարցերով ակտիվորեն զբաղվող պատգամավորի խոսքով` անկախ գերեվարված անձանց կարգավիճակից` Ադրբեջանի տարածքում գտնվող մեր հայրենակիցները ենթակա են վերադարձի: Նա ընդգծել է, որ շարունակաբար միջազգային բոլոր ատյաններում պնդելու են հայկական կողմի մոտեցումները։

«Եվ՛ Ռուսաստանի Դաշնությունը՝ որպես հայտարարությունը ստորագրող կողմ, և՛ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահող մյուս երկրները պետք է ուշադրության լույսի ներքո քննեն այս հայտարարությունը և ձեռնարկեն շուտափույթ անհրաժեշտ միջոցներ` Հայաստանի քաղաքացիների վերադարձն ապահովելու համար». նշել է Նազելի Բաղդասարյանը։

Հիշեցնենք` Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, որ Ադրբեջանում պահվող բոլոր գերիները վերադարձվել են Հայաստան, Բաքվում շարունակում են պահվել միայն «ահաբեկիչները և դիվերսանտները»:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Արտահոսքի պատճառով դադարեցվել է ադրբեջանական գազի մատակարարումը Թուրքիա և Եվրոպա

Թուրքական EPIAS էներգետիկ բորսայի հաղորդմամբ` Ադրբեջանից Թուրքիա և Եվրոպա գազի մատակարարումը փետրվարի 23-ից դադարեցվել է:

Հաղորդվում է, որ գազամատակարարումը ժամանակավորապես է դադարեցվել: Պատճառն ադրբեջանական գազատարի տեխնիկական անսարքությունն է (արտահոսք): Նշվում է, որ Թուրքիան ներկայումս օգտվում է այլ աղբյուրներից` Ռուսաստանից և Իրանից ստացվող գազից, ինչպես նաև սեղմված բնական գազի տերմինալներից:

Գազատարը փակվել է թուրք-վրացական սահմանային հատվածում («Թուրքգյոզու» անցակետ), սակայն չի նշվում` գազատարի անսարքությունը Վրաստանի՞ տարածքում է հայտնաբերվել, թե՞ Ադրբեջանի:

Հիշեցնենք, որ Ադրբեջանից Վրաստանի տարածքով դեպի Թուրքիա ձգվող և այնտեղից Եվրոպա հասնող «Հարավային գազային միջանցք» գազատարի «Տրանսադրիատիկ» հատվածը (TAP) շահագործման էր հանձնվել 2020թ. դեկտեմբերի 31-ին:

Նախագծի հզորությունը պետք է կազմի 16 մլրդ խմ գազ` տարեկան: Դրանից 6 մլրդ-ը նախատեսված է Թուրքիայի համար, 10 մլրդ-ը` Եվրամիության երկրների, որից 8 մլրդ-ը` Իտալիայի, մեկական` Հունաստանի ու Բուլղարիայի համար:

Նկարը` © Albinfo

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Ադրբեջանում սոցապ նախկին նախարարին են ձերբակալել

Ադրբեջանի պետական անվտանգության ծառայությունը (ՊԱԾ) ձերբակալել է երկրի աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախկին նախարար Սալիմ Մուսլիմովին:

Բացահայտվել են Մուսլիմովի կողմից իրականացված մի շարք չարաշահումներ: Մասնավորապես, չարաշահումներ են կատարվել հաշմանդամների և սահմանափակ հնարավորություններով երեխաների ռեաբիլիտացիայի և սոցիալական պաշտպանության կազմակերպման ժամանակ, աշխատանքի, զբաղվածության և սոցիալական պաշտպանության հարցերում գործատուների գործունեության պետական վերահսկողության իրականացման ընթացքում և այլն:

Հաղորդվում է, որ Մուսլիմովը ձերբակալված է:

Սալիմ Մուսլիմովը 2000-2002թթ. զբաղեցրել է Պետական մաքսային կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնը, ապա` մինչև 2013թ., Սոցիալական պաշտպանության պետական հիմնադրամի ղեկավարի պաշտոնը: Աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության նախարարի պաշտոնը զբաղեցրել է 2013-2018թթ.:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հարավային Կովկասում տարեկան 24 հազար մարդ ծխելու հետևանքով է մահանում

Առողջապահական համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալներով` Հայաստանում, Վրաստանում և Ադրբեջանում սկսել են քիչ ծխել, սակայն ամեն տարի հազարավոր մարդիկ են մահանում ծխախոտի օգտագործման պատճառով առաջացած հիվանդություններից:

Համաձայն The Tobacco Atlas առցանց հարթակի 2016թ. տվյալների` Հարավային Կովկասի երեք երկրներում ծխող տղամարդիկ ավելի շատ են, քան` կանայք: Մտավոր խնդիրներ ունեցողների շրջանում, անկախ սեռից, միջինում ավելի շատ են ծխողները, քան նրանք, ովքեր այդպիսի դժվարություններ չունեն:

ԱՀԿ-ի տվյալներով` ծխախոտի օգտագործման հետևանքով աշխարհում տարեկան ավելի քան 8 մլն մարդ է մահանում: Նրանցից 7 մլն-ը ծխողներ և նախկին ծխողներ են, 1,2 մլն-ից ավելին` չծխողներ, ովքեր ենթարկվում են ծխախոտային ծխի ազդեցությանը:

Վրաստանի բնակչության 45%-ից ավելին ծխող են

Վրաստանում տարեկան շուրջ 7100 մարդ է մահանում ծխախոտի պատճառով առաջացած հիվանդություններից: Համաձայն The Tobacco Atlas-ի` երկրի բնակչության ավելի քան 45%-ը, այդ թվում` դեռահասներ, ծխողներ են: Վրաստանում ավելի շատ տղամարդիկ են ծխում (39%): 2016թ. Վրաստանում տղամարդկանց 23%-ից ավելին մահացել է ծխելու հետևանքով:

Կանայք և աղջիկներն ավելի քիչ են ծխում, սակայն վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ 2016թ. կանանց 6%-ը մահացել է ծխելու հետ կապված խնդիրներից: 2015թ. Վրաստանում ծխողներ են եղել կանանց 4%-ը, մինչև 15 տարեկան աղջիկների 0,5%-ը:

Վրաստանի միջին վիճակագրական մարդը պետք է իր եկամտի ավելի քան 6%-ը ծախսի` օրական 10 հատիկ (կես տուփ) ծխախոտ գնելու համար: 2018թ. Վրաստանում սահմանափակվել են ծխելու համար նախատեսված վայրերը և ընդունվել է հակածխախոտային օրենք, որն արգելում է ծխելը հանրային վայրերում և փակ տարածքներում:

Հայաստանում նույնպես շատ են ծխում

Վերջին տարիներին Հայաստանում ծխողների թիվը սկսել է նվազել, սակայն երկրի բնակչության գրեթե կեսը դեռևս ծխողներ են: Այստեղ նույնպես ծխողների մեծ մասը տղամարդիկ են (տղամարդկանց 46%-ը): Նրանցից 2,29%-ը մինչև 15 տարեկան տղաներն են:

Հայաստանում տարեկան միջինում 5100 մարդ է մահանում ծխելու հետևանքով առաջացած բարդացումներից: 2016թ. Հայաստանի տղամարդկանց գրեթե 30%-ը մահացել է ծխախոտի հետևանքով առաջացած խնդիրներից:

Ի տարբերություն Վրաստանի` Հայաստանում կանայք շուրջ 2,5 անգամ ավելի քիչ են ծխում, սակայն 2016թ. Հայաստանում կանանց ավելի քան 8%-ը մահացել է ծխելու հետ կապված պատճառներով: The Tobacco Atlas-ի տվյալներով` Հայաստանի բնակչի եկամտի 6,1%-ը ծախսվում է ծխախոտի վրա:

Ադրբեջանում ավելի քիչ են ծխում

Վրաստանի և Հայաստանի նմանությամբ` Ադրբեջանում նույնպես սկսել են ավելի քիչ ծխել: Հարթակի հաղորդմամբ` Ադրբեջանում ծխողները բնակչության 40%-ն են: Սակայն Ադրբեջանում տարեկան միջինում 12 հազար մարդ է մահանում ծխելու հետ կապված հիվանդություններից: Ծխողներից 8 հազարից ավելին մինչև 15 տարեկան երեխաներն են, իսկ 1,3 մլն-ը` մեծահասակները:

Ադրբեջանում ավելի շատ ծխում են տղամարդիկ և մինչև 15 տարեկան երեխաները, ինչը կազմում է բնակչության գրեթե 39%-ը: 2016թ. տղամարդկանց 23%-ից ավելին մահացել է ծխելու պատճառով:

Ծխախոտի օգտագործման պատճառով կանանց և աղջիկների մահացությունն Ադրբեջանում շատ չի տարբերվում հարևաններից. 2016թ. այդ երկրում կանանց ավելի քան 8%-ը մահացել է ծխելու հետ կապված խնդիրներից:

The Tobacco Atlas-ի հաղորդմամբ` Ադրբեջանում ծխախոտի վրա կրկնակի ավելի քիչ են ծախսում, քան Հայաստանում և Վրաստանում. 10 հատիկ ծխախոտ գնելու համար միջին ադրբեջանցին իր եկամտի 3%-ն է ծախսում:

Ծխախոտը ոչ միայն մարդկանց է վնասում

2016թ. տվյալներով հաստատվել է, որ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի բնակիչները տարեկան հազարավոր տոննաներով ծխախոտի գլանակներ ու տուփեր են նետում: Հայաստանում այն կազմում է շուրջ 2300 տոննա, Վրաստանում` 2955, իսկ Ադրբեջանում` 5481 տոննա:

ԱՄՆ-ի Կենսատեխնոլոգիական տեղեկատվության ազգային կենտրոնի տվյալներով` ծխախոտի գլանակն ու տուփը համաշխարհային աղբի ամենահաճախ արտանետվող տարրերն են, որոնք դժվար են այրվում: Ծխելու հետևանքով նաև միլիոնավոր տոննաների ածխաթթու գազ ու մեթան է արտանետվում: Աշխարհում տարեկան մոտ 200 հազար հեկտար անտառ է հատվում ծխախոտի աճեցման նպատակով:

Նիկոլ Փաշինյանը հունվարի 11-ին կմեկնի Մոսկվա. պաշտոնական

ՀՀ վարչապետի մամուլի խոսնակը հաղորդել է, որ Նիկոլ Փաշինյանը հունվարի 11-ին աշխատանքային այցով կմեկնի Ռուսաստանի Դաշնություն:

Հաղորդվում է, որ Մոսկվայում նախատեսված է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի եռակողմ հանդիպումը: Այցի շրջանակում վարչապետը նաև առանձնազրույց կունենա ՌԴ նախագահի հետ:

Մանե Գևորգյանը նշում է, որ եռակողմ հանդիպման նախապես պլանավորված օրակարգը տնտեսական բնույթ ունի, որը վերաբերվում է տարածաշրջանային կոմունիկացիաների բացմանը, միջազգային բեռնափոխադրումների իրականացմանը՝ այդ թվում Հայաստանից դեպի Ռուսաստանի Դաշնություն, Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, ինչպես նաև Հայաստանի կենտրոնական հատվածներից Նախիջևանի երկաթուղով դեպի Սյունիքի մարզ: Ադրբեջանական կողմը և հայկական որոշ շրջանակներ անընդհատ շրջանառում են այսպես կոչված «Մեղրիի միջանցքի» թեման, սակայն ինչպես բազմիցս նշվել է՝ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության մեջ չկա ոչ Մեղրի, ոչ էլ Հայաստանի տարածքով միջանցք ստեղծելու մասին որևէ դրույթ:

Վարչապետի մամուլի խոսնակն հայտարարել է, որ հայկական կողմի համար, սակայն, անկյունաքարային և սկզբունքային է գերիների վերադարձի, ադրբեջանցիների թիկունքում մնացած մեր զինվորների որոնողափրկարարական աշխատանքների, զոհվածների մարմինների հայտնաբերման, անհետ կորածների ճակատագիրը պարզելու խնդիրը: Առանց այս հարցերի լուծման կամ էական առաջընթացի, Գևորգյանի խոսքով, չափազանց դժվար կլինի տնտեսական օրակարգի արդյունավետ քննարկումը և հայկական կողմը այս խնդրի քննարկումը համարում է մոսկովյան հանդիպման առանցքային թեմաներից մեկը:

Ընդգծվում է, որ Մոսկվայում Ղարաբաղի հարցի կամ տարածքային որևէ հարցի լուծմանը վերաբերվող փաստաթղթի ստորագրում չի նախատեսվում: Գևորգյանը նշում է, որ եթե հանդիպման ընթացքում օրակարգային հարցերի, այսինքն՝ տնտեսական թեմաների, գերիների փոխանակման, անհետ կորածների հարցի շուրջ հնարավոր լինի հասնել համաձայնությունների, հնարավոր է հանդիպման արդյունքների վերաբերյալ համատեղ հայտարարության ստորագրում:

Հատուկ նշանակության ստորաբաժանման 136 թուրք զինվորական է տեղափոխվել Ադրբեջան

Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ երկրի ցամաքային զորքերի հատուկ նշանակության ստորաբաժանման 136 զինծառայող է տեղափոխվել Արցախի` Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածք` աջակցելու ադրբեջանական զինված ուժերին:

Հաղորդվում է, որ զինվորականների խնդիրների մեջ են մտնում ադրբեջանցի սակրավորների ուսուցանումը, Բաքվի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքներում ականազերծման անմիջական աշխատանքները:

Միացեք մեր Telegram ալիքին

Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԱԾ ղեկավարները հանդիպել են Նախիջևանի սահմանին

Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արմեն Աբազյանը ՀՀ Արարատի մարզի Երասխ համայնքին հարող սահմանամերձ չեզոք գոտում աշխատանքային հանդիպում է ունեցել Ադրբեջանի Հանրապետության անվտանգության պետական ծառայության տնօրեն Ալի Նագիևի հետ։

ՀՀ ԱԱԾ պաշտոնական հաղորդման համաձայն` հանդիպման ընթացքում քննարկվել են գերիների փոխանակման և անհետ կորածների որոնողական աշխատանքներին վերաբերող հարցեր։ Նշվում է, որ այս թեմաներով շփումները շարունակվում են։